Inhoudsopgave
01 Bestuurlijke reflectie
Kennis maken doen we samen. Dat is het motto van de nieuwste loot aan de stam van onze kennisinfrastructuur, de Vilans Communities. Inmiddels wisselen al bijna 1000 zorgprofessionals in 6 verschillende digitale communities kennis met elkaar uit. Daar gaat het ons om: kennis die mensen in en voor de praktijk direct kunnen gebruiken.
Ook voor onze ambitie om praktijkkennis te delen met de beleidswereld was 2025 een goed jaar. Een Hoofdlijnenakkoord, verkiezingsprogramma’s en het Coalitieakkoord gaven ons de mogelijkheid onze visie naar voren te brengen op wat nodig is voor de noodzakelijke veranderingen in zorg en ondersteuning. Onze oproep: laat de plannen geen papieren tijger zijn, besteed ook aandacht aan implementatie en praktische uitvoerbaarheid. Én: gebruik daarvoor de kennis die er al is en wat in en over de praktijk al bekend is.
Grote stappen
Terugkijkend op 2025 zijn we tevreden met wat we hebben bereikt. Twee derde van alle organisaties in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg in Nederland heeft gebruik gemaakt van onze diensten, in de vorm van directe ondersteuning, het bijwonen van evenementen en gebruik maken van de Vilans Protocollen. Maar ons bereik gaat inmiddels breder dan deze sectoren die we van oudsher heel goed kennen. Ook in het brede veld van de zorg thuis, eerstelijn en samenwerkingsverbanden waarin ook curatieve zorg en behandeling een rol spelen weet men ons te vinden. Dat zien we terug in de bijna 6 miljoen bezoekers op onze kennispleinen in 2025. Het is goed om te zien dat onze activiteiten daadwerkelijk bijdragen aan het verbeteren van zorg en ondersteuning. Ruim 500 organisaties namen deel aan één van onze trajecten vanuit de programma’s, onze bekende Vilans Protocollen telden in 2025 bijna 7 miljoen paginaweergaven, we kregen veel lof voor ons Waardigheid & trots-congres (meer dan 1000 bezoekers) en we zetten, vanuit onze visie van het leven centraal, grote stappen om de sectoren waarvoor we werken vertrouwd te maken met verantwoord technologisch innoveren.
“Twee derde van alle organisaties in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg in Nederland heeft gebruik gemaakt van onze diensten”
Kennis in actie brengen
Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de cijfers, kennis gaat pas werken als die ook echt wordt gebruikt. Niet voor niets stellen we altijd de vraag na een bijeenkomst ‘Ben je van plan om de kennis uit deze bijeenkomst te gebruiken in je werk’. Het is die focus die we gaan aanbrengen in onze koers voor 2026 – 2030, die we in 2025 hebben vastgesteld. Uiteindelijk gaat het om kennis in actie brengen zodat de praktijk daar baat van heeft.
De afgelopen jaren gebruikten we drie thema’s als sturend mechanisme: het leven van mensen met een kwetsbare gezondheid centraal, de samenwerking met naasten en gemeenschappen en de inzet van digitale zorg. We mogen concluderen dat onze themacoördinatoren erin zijn geslaagd deze onderwerpen een impuls te geven en meer samenhang in onze activiteiten op die gebieden te creëren. Het is nu tijd voor de volgende stap: kennis in actie.
Goed kijken naar wat praktijk écht nodig heeft
Want onze overtuiging is dat de juiste kennis een essentieel ingrediënt is om zorg en ondersteuning echt te kunnen verbeteren en veranderingen te bewerkstelligen die nodig zijn. En belangrijker nog: mensen met een kwetsbare gezondheid helpen hun leven zoveel mogelijk te laten leiden zoals zij dat zelf willen. Dat is ons ‘waarom op aarde’. De juiste kennis op de juiste plek in de juiste vorm voor de juiste persoon. Benut wat er al bekend is, maak gebruik van goede ervaringen, schat wetenschap en praktijk op hun waarde. Vergroot het lerend vermogen, zorg voor kennisuitwisseling om bewegingen te voeden en versnellen. En kijk goed naar wat de praktijk écht nodig heeft.
“Uiteindelijk gaat het om kennis in actie brengen zodat de praktijk daar baat van heeft”
Levensader
Dat kunnen we niet alleen. De praktijk is onze samenwerkingspartner, en onze levensader. Maar we werken ook samen met academische werkplaatsen, cliëntenorganisaties, andere kennisorganisaties, onderwijs en ga zo maar door om de kennisinfrastructuur voor de langdurige zorg echt handen en voeten te geven, zodat iedereen kennis beter kan benutten en de actuele uitdagingen kan aangaan.
Verheugd zijn we over de samenwerking met elf andere kenniscentra die werken aan het versterken van gezondheid en veerkracht in de samenleving, de Nederlandse Kenniscentra voor Gezondheid en Samenleving (NKGS). Door wetenschappelijke, praktijk- en ervaringskennis te bundelen in toepasbare inzichten die werken in de praktijk, ondersteunen we professionals en beleidsmakers
Betrouwbaar en praktisch
Onze uitdaging wordt nu dat de vele kennis die er is, nog beter gaat werken in de praktijk en dat we dat ook nog beter zichtbaar kunnen maken. En dat betrouwbare kennis hiervoor het uitgangspunt is. Wij hebben ons daarbij als kennisorganisatie te verhouden tot de toenemende invloed van AI. Wij zien nu al dat mensen minder onze websites bezoeken omdat zij denken dat AI voldoende antwoord op hun vragen geeft. Antwoorden overigens die van onze kennispleinen worden geplukt. Het vraagt van ons dat we nog duidelijker maken dat onze kennis betrouwbaar is, én praktisch. En natuurlijk benutten wij zelf ook de mogelijkheden die AI-technologieën ons bieden. Daarom lanceren we in het voorjaar van 2026 de InterventieZoekhulp, een tool die vanuit verschillende betrouwbare bronnen oplossingen aandraagt waar professionals op dat moment het meeste aan hebben.
Tot slot: het is de hoogste tijd voor een nieuw perspectief op ouder worden en hoe te leven met een beperking. Tijd om te hervormen en om echte stappen te zetten vanuit het VN-verdrag Handicap. Dat vraagt om een forse verandering. Een verandering die kan. Een verandering die niet alleen om scherpe beleidskeuzes vraagt, maar waarbij juist ook voldoende aandacht is voor implementatie en praktische uitvoerbaarheid. Wij zijn er klaar voor. Aan de slag met Kennis in Actie!
Mirella Minkman en Erwin Bleumink
Raad van bestuur
2.1 Wie we zijn
Vilans is dé kennisorganisatie voor zorg en ondersteuning. We maken kennis vindbaar en toepasbaar voor iedereen die werkt in de zorg en ondersteuning. En we helpen hen om die kennis ook echt te gebruiken in de praktijk. Dit doen we door praktijkervaring te combineren met de meest recente wetenschappelijke kennis en inzichten van ervaringsdeskundigen. Zo zetten we samen nieuwe kennis om in actie en zorgen we dat iedereen de juiste zorg en ondersteuning krijgt.
Ons verhaal: kennis die werkt
Bijdragen aan kwaliteit van leven, zorg en ondersteuning is het mooiste wat er is. Iedereen verdient de juiste zorg, en in een snel veranderende wereld is betrouwbare kennis onmisbaar. Die kennis moet niet alleen beschikbaar zijn, maar ook direct toepasbaar.
Daarom zorgen wij dat zorgprofessionals – van zorgverlener tot toezichthouder – snel en eenvoudig toegang hebben tot duidelijke, bruikbare informatie. We ondersteunen actief bij het gebruik ervan en adviseren beleidsmakers, zodat beleid beter aansluit op de praktijk.
We werken nauw samen met de zorg. Samen bepalen we welke thema’s er écht toe doen en hoe we verandering kunnen realiseren. We verbinden mensen en initiatieven, geven praktijkervaringen een centrale plek in kennisontwikkeling en maken inzichten direct toepasbaar.
Onze overtuiging: kennis moet altijd gemakkelijk te gebruiken zijn. Hoe sneller je de juiste en betrouwbare informatie hebt, hoe beter je kunt handelen. Je wilt niet twijfelen of je wel goed zit – je wilt doorpakken.
Bij Vilans staan we dicht bij de mensen die zorg nodig hebben of verlenen. We luisteren naar hun behoeften en zijn dé betrouwbare partner voor ontwikkeling, toepassing en verspreiding van kennis. Van live evenementen tot kennispleinen: we maken alles overzichtelijk, duidelijk en bruikbaar. Zo krijg jij kennis die werkt – direct toepasbaar en betrouwbaar, zodat zorg en ondersteuning écht bijdragen aan kwaliteit van leven.
2.2 Onze visie: het leven centraal
Ons uitgangspunt is: het leven in de volle breedte staat centraal. Niet de ziekte of beperking, maar de persoon en zijn omgeving. Hoe staat iemand in het leven? Wat vindt hij of zij belangrijk? Want ieder mens gaat op een eigen manier om met ziekte of beperkingen – een standaardbehandeling bestaat niet.
Samen werken aan een zorgzame maatschappij. Die beweging is nodig om mensen ook in de toekomst passende en toegankelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven. Het model ‘Het leven centraal’ van Vilans is een hulpmiddel om dat vorm te geven. Het helpt zorgverleners het gesprek te voeren over wat voor mensen écht belangrijk is en wat ze nodig hebben. Samen verkennen zij mogelijke oplossingen en hoe die te organiseren zijn: wat kan iemand zelf, wat kan iemand leren, welke hulp kunnen familie, buren, technologie of hulpmiddelen bieden. Als dat allemaal niet toereikend is, beslissen zorgverleners en cliënten samen over beroepsmatige zorg en ondersteuning.
2.3 Onze rol: ontwikkelen, toepassen, verbinden
Bij Vilans zetten we kennis in actie. We ontwikkelen en verzamelen inzichten die ertoe doen, maken ze begrijpelijk en direct toepasbaar en helpen bij het gebruik ervan. Samen leren we van de praktijk en brengen die kennis terug naar beleidsmakers, onderzoekers en onderwijs. Zo ontstaat een krachtige wisselwerking: praktijk voedt beleid, beleid ondersteunt praktijk. Verandering is mensenwerk. Daarom werken we nauw samen met professionals, organisaties en netwerken. We verbinden mensen en ervaringen, halen inspiratie uit het buitenland en delen Nederlandse lessen. De behoeften van de sector staan centraal: samen bepalen we prioriteiten en vertalen die naar doelgerichte programma’s. Zo zorgen we dat kennis niet op de plank blijft liggen, maar werkt – voor iedereen die werkt in zorg en ondersteuning.
2.4 Onze koerslijnen (tot 2026)
Om onze doelstellingen te realiseren, werkten wij tussen 2022 en 2025 aan vijf koersdoelen:
- Het leven van mensen staat centraal. Onze kennis draagt bij aan het behouden en versterken van de eigen regie en eigen kracht van mensen met een langdurige zorgvraag en hun netwerk en de organisatie daarvan.
- Duurzame ondersteuning & zorg met naar verhouding minder zorgprofessionals en meer informele zorg. Burgers met zorgtaken (mantelzorgers, vrijwilligers, niet-bevoegde medewerkers uit andere sectoren, bewonersinitiatieven en zorgzame gemeenschappen) zijn in staat om ondersteund door onze kennis een actieve bijdrage te leveren aan mensen met een langdurige zorg- en ondersteuningsvraag.
- Vanzelfsprekende inzet van zorgtechnologie. Onze kennis draagt bij aan het versneld inzetten van passende technologie, data en hulpmiddelen in zorg en ondersteuning.
- Beter functionerende kennisinfrastructuur. Vakbekwaamheid en professioneel handelen in zorg en ondersteuning worden ondersteund door een sterke kennisinfrastructuur (landelijke en regionaal). De Kennisinfrastructuur draagt bij aan de ontwikkeling van houdbare, mensgerichte en duurzame zorg.
- Vilans is een waardegedreven, inclusieve, maatschappelijk betrokken en financieel gezonde organisatie, waarin onze mensen het verschil maken. We binden en boeien medewerkers door betekenisvol werk (van betekenis zijn), ontwikkeling te stimuleren, verbindend te werken met aandacht voor een leven in balans. Onze organisatie-omvang en -inrichting en de beschikbare capaciteit passen bij onze inhoudelijke ambities en de impact die we willen maken.
In dit jaarverslag bespreken we onze activiteiten en resultaten nog volgens deze koerslijnen. Voor de periode 2026-2030 hebben wij een nieuwe koers vastgesteld.
2.5 Nieuwe koers: kennis in actie
Bij Vilans zorgen we dat kennis werkt in de praktijk. We maken kennis vindbaar, begrijpelijk en direct toepasbaar – zodat iedereen die werkt in zorg en ondersteuning beter kan leren, samenwerken en vernieuwen. Daarom werken we vanuit twee pijlers: Kennisimpuls en Kennisbasis.
Kennisimpuls: samen leren en verbeteren
We versnellen het leren en verbeteren in zorg en ondersteuning door:
- het sneller toepassen van bewezen oplossingen: wat werkt brengen we direct naar de praktijk;
- te helpen bij nieuwe regels en afspraken – zodat professionals weten wat verandert en hoe ze ermee werken;
- samenwerking te versterken – tussen zorg, welzijn en medische zorg, voor betere ondersteuning.
Kennisbasis: kennis altijd binnen handbereik
We zorgen dat kennis toegankelijk en direct toepasbaar en bruikbaar is voor iedereen die werkt in de zorg en ondersteuning. Dit doen we door:
- snelle toegang tot duidelijke informatie – voor professionals én beleidsmakers;
- kennis afgestemd op ieders rol – zodat zij effectief kunnen handelen en vernieuwen;
- de stem van de praktijk in onderzoek en onderwijs – zodat kennisontwikkeling aansluit bij wat echt nodig is;
- praktijkkennis voor beter beleid – actuele inzichten die beleid werkbaar maken.
De nieuwe koers vraagt de komende jaren dat onze organisatie zich ontwikkelt:
- Van thema’s als sturend mechanisme naar de behoefte van de sector als leidend principe. Zodat we samen met het werkveld en partners inhoudelijke prioriteiten bepalen en vertalen naar gerichte actie(programma’s), met gedeeld eigenaarschap en waar passend financiële bijdragen opdat kennisontwikkeling en -toepassing echt landt in de praktijk.
- Van kennis verzamelen en verspreiden naar kennis in actie. Zodat kennis in de praktijk wordt toegepast en we leren van de praktijk. En kennis een continu proces wordt van verzamelen, toepassen, leren en verrijken – samen met het veld.
- Van kennis voor de praktijk naar ook signaleren en integreren vanuit landelijk overzicht waarmee we agenderen en actief bijdragen aan de maatschappelijke veranderopgave vanuit de praktijk. Daarmee geven we de praktijk een stem in kennis- en in beleidsontwikkeling. En praktijk en beleid elkaar meer versterken en de uitdagingen beter kunnen worden aangepakt.
03 2025 in cijfers
Vilans ondersteunde vanuit de programma’s in 2025 verschillende regio’s en zorgorganisaties met 548 ondersteuningstrajecten. Ondersteuningstrajecten zijn trajecten waarbij een adviseur een organisatie ondersteunt om een doel te bereiken. De vorm en intensiteit van de ondersteuningstrajecten kunnen per programma verschillen. In bijlage 2 van dit jaarverslag vindt u een beschrijving van de activiteiten en resultaten van deze programma’s in 2025.
Ondersteuningstrajecten
Vilans ondersteunde vanuit landelijke implementatieprogramma’s in 2025 verschillende regio’s en zorgorganisaties met 548 ondersteuningstrajecten. Ondersteuningstrajecten zijn trajecten waarbij een adviseur een organisatie ondersteunt om een doel te bereiken, waarin uitwisseling plaatsvindt met anderen en kennis wordt aangereikt en waar organisaties kunnen deelnemen aan evenementen of leerbijeenkomsten die Vilans organiseert. De vorm en intensiteit van de ondersteuningstrajecten kunnen per programma verschillen. In bijlage 2 van dit jaarverslag vindt u een beschrijving van de activiteiten en resultaten van deze programma’s in 2025.
Aantal ondersteuningstrajecten 2025
Hieronder een overzicht van het aantal onderzoeken, het aantal online berichten en het aantal georganiseerde bijeenkomsten binnen onze eerste drie koerslijnen.
Wij voerden in 2025 in totaal 50 praktijkgerichte onderzoeken uit.
Online berichten zijn bijvoorbeeld artikelen, kennisproducten en nieuwsberichten.
Sessies zijn bezoeken aan de website en kunnen meerdere pagina’s omvatten.
Het totaal aantal bezoekers in 2024 was 6.340.830. We zien een lichte daling in het aantal websitebezoekers. Een van de redenen hiervan is ander zoekgedrag door AI-gebruik; er wordt minder rechtstreeks op de kennispleinen gezocht maar de kennispleinen zijn wel een belangrijke bron voor AI-vragen en -modellen. De cijfers hiervan kunnen wij moeilijk in beeld brengen doordat AI-bedrijven deze niet inzichtelijk maken.
Meest bezochte pagina’s per kennisplein (paginaweergaven)
Verdeling van functiegroepen websitebezoekers
Meest gedownloade kennisproducten
In totaal werden er 278.286 kennisproducten gedownload van de verschillende kennispleinen van Vilans. De meest gedownloade waren:
Meest gedownloade kennisproducten
Aantal bijeenkomsten 2025
Wij organiseerden in 2025 301 evenementen waarvan wij aanwezigheid en evaluaties registreerden in ons Evenementenportaal. Deze werden bijgewoond door in totaal 9239 deelnemers.
Aantal bijeenkomsten
Verdeling van functiegroepen bijeenkomsten 2025
Bijeenkomsten 2025
- De gemiddelde waardering van de bijeenkomsten die Vilans in 2025 organiseerde, is een 7,8. Twee derde van de deelnemers waardeerde de bijeenkomst met een 8 of hoger.
- 61% van de deelnemers gaf aan na de bijeenkomst het gedrag te willen veranderen en te verwachten dat het geleerde ook lukt om toe te passen. Nog 13% gaat ook aan de slag, maar weet of niet of het zal lukken.
Bereik
In 2025 hebben we 66% van de zorgorganisaties in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg bereikt. In 2024 was dat 64,4%.
Gedragsverandering bijeenkomsten
Nieuwsbrieven
In 2025 ontvingen in totaal 279.781 mensen een door Vilans verstuurde digitale nieuwbrief. 36,2% van de ontvangers opende deze nieuwsbrieven ook werkelijk en van hen klikte 18,2% door op een artikel om meer informatie te krijgen. Het aantal ‘opens’ ligt iets hoger dan het branchegemiddelde van deze omvang (35,5%), het aantal ‘kliks’ is beduidende hoger (branchegemiddelde 4%).
Aantal abonnees nieuwsbrief
Aantal volgers LinkedIn
Bekendheid van Vilans
Ons onderzoek naar bekendheid van Vilans en onze producten laat zien dat 66% van de mensen die in de ouderenzorg werken Vilans kennen en 87% van hen enigszins of beter bekend zijn met Vilans. Van de mensen die in de gehandicaptenzorg werken zegt 55% Vilans te kennen en van hen is 69% enigszins of beter bekend met Vilans. Men ziet ons als betrouwbaar en deskundig. De Vilans Protocollen is het meest bekende product van Vilans, ruim 80% van de respondenten kent deze. De activiteiten voor de implementatie van Wet zorg en dwang is een goede tweede, bekend bij 31% van de ondervraagden. Bij contacten van Vilans komen de kennispleinen Zorg voor Beter en het Kennisplein Gehandicaptensector op de tweede plaats, qua bekendheid.
Medewerkers (peildatum 31 december 2025)
| Aantal medewerkers | 273 |
| Aantal fte | 247,51 fte |
| Nieuwe medewerkers | 25 |
| Verloop | 7,8% |
| Gemiddelde leeftijd | 43 jaar |
| Ziekteverzuim | 5,17% |
Financieel resultaat
| Resultaat | € 1.119.803 |
| Opbrengsten | € 54.336.923 |
| Vermogen | € 9.141.760 |
| Opbrengsten gedifferentieerd | |
| Instellingssubsidie | € 16.811.966 |
| Projectsubsidies | € 31.517.891 |
| Opdrachten van derden | € 3.264.481 |
| Overige projectopbrengsten | € 2.686.244 |
| Niet-projectgebonden opbrengsten | € 56.341 |
04 De 5 koerslijnen
Hieronder lichten wij per koersdoel doelstellingen, resultaten en de impact toe.
4.1 Het leven van mensen staat centraal
4.2 Naar verhouding minder zorgprofessionals en meer informele zorg
4.3 Vanzelfsprekende inzet van zorgtechnologie: digitale zorg
4.1 Het leven van mensen staat centraal
Om het leven van mensen centraal te stellen en niet hun beperking of ziekte, werken we persoonsgericht en integraal. Hoe staat deze persoon in het leven? Wat vindt deze persoon belangrijk? Want ieder mens gaat op een eigen manier om met ziekte en beperkingen. Een standaardbehandeling bestaat niet.
Persoonsgericht en integraal werken draagt bij aan tevreden cliënten, familieleden en zorgverleners. Want persoonsgericht werken houdt rekening met persoonlijke behoeften en wensen en biedt ruimte voor zorg en ondersteuning op maat. Hierdoor neemt de kwaliteit van zorg toe en kunnen mensen met een chronische aandoening of zorgbehoefte die beter inpassen in het dagelijks leven, ook binnen de gemeenschap waar zij wonen. Samenwerking tussen organisaties, bijvoorbeeld in netwerken, is hiervoor essentieel.
Onze bijdrage
Onze kennis draagt bij aan het behouden en versterken van de eigen regie en eigen kracht van mensen met een langdurige zorgvraag en hun netwerk en de organisatie daarvan. In al onze kennisproducten en programma’s heeft het perspectief van mensen met een zorgvraag en de rol van hun naasten en hun omgeving, een centrale plek. Zowel qua inhoud als qua vorm. Door:
- Ons werk dat gericht is op het faciliteren en versterken van het samenspel tussen burgers met zorgtaken en professionele zorg te intensiveren.
- Kennis te ontwikkelen over hoe dat lokaal of regionaal passend te organiseren waarbij we ervaringskennis inzetten vanuit het principe ‘wie het raakt, praat of doet mee’.
- In samenwerking met partners mensen in- en extern te inspireren om bij te dragen aan de verschuiving naar de zorg die gaat vermaatschappelijken en de maatschappij die gaat zorgen.
Kennisproduct uitgelicht:
Hart voor de gemeenschap
Zorgzame gemeenschappen blijken een krachtig antwoord op een zorgsysteem dat piept en kraakt. Talrijke bewonersinitiatieven tonen aan dat het burgers lukt hun buurt leefbaar, verbonden en zorgzaam te houden, met nabijheid, veerkracht en solidariteit als uitgangspunt. Hoe sluit je als professional of organisatie goed aan op deze initiatieven? Medewerkers van Vilans liepen met die vraag een jaar lang mee met initiatieven in de buurt van hun eigen woonomgeving. Hun bevindingen vertaalden zij in 8 inzichten en 5 bouwstenen: In het hart van de gemeenschap.
Evenement uitgelicht:
Workshop Van beren naar beweging
Probeer niet eerst naar de zorg te kijken, maar naar het leven, de behoefte en de mogelijkheden van de cliënt. De beweging ‘Het leven centraal’ helpt daarbij. Maar zo’n omslag, hoe nodig ook, gaat niet vanzelf. In de praktijk stuiten veel zorgmedewerkers op twijfels en hardnekkige overtuigingen. Denk aan de spreekwoordelijke ‘beren op de weg’ in bijvoorbeeld de samenwerking met naasten of de vaardigheden van de cliënt. Tijdens een interactieve workshop op het congres van Waardigheid & trots verkenden medewerkers van Vilans samen met mensen uit de praktijk die beren en wat je eraan kunt doen.
Kennis in actie:
de Samen Beslis Hulp
Meneer en mevrouw Vermeulen vertellen hoe de Samen Beslis Hulp hen heeft geholpen in het gesprek met zorgverleners. ‘Een goede leidraad om alle dingen aan te horen.’ De vragenlijst helpt ouderen in kaart te brengen wat in het leven voor hen belangrijk is en dat met de arts te bespreken.
4.2 Naar verhouding minder zorgprofessionals en meer informele zorg
Tegenwoordig is beroepsmatig geleverde zorg niet meer het vanzelfsprekende antwoord op alle ondersteuningsvragen. Het huidige model voor langdurige zorg en ondersteuning in Nederland is niet meer toekomstbestendig. De toegankelijkheid staat onder druk; steeds meer mensen worden steeds ouder (dubbele vergrijzing), er zijn minder arbeidskrachten beschikbaar en de sociaaleconomische positie van mensen bepaalt in hoeverre zij gezond kunnen leven en kunnen participeren. Vraagstukken worden steeds complexer en een medisch antwoord is vaak maar een deel van de oplossing.
Als het zelf niet meer lukt, kunnen hulp van familie en naasten, het sociale netwerk of de buurt of digitale zorg en hulpmiddelen een bijdrage leveren. Beroepsmatige zorg kan dan tijdelijk ingezet worden om vaardigheden aan te leren. Welke vaardigheden is sterk persoons- en contextafhankelijk.
Ook wordt steeds vaker naar de georganiseerde burger gekeken om een rol te spelen in de toenemende zorg- en ondersteuningsbehoefte op lokaal niveau in zogenaamde ‘zorgzame gemeenschappen’.
Onze bijdrage
Burgers met zorgtaken (mantelzorgers, vrijwilligers, niet-bevoegde medewerkers uit andere sectoren, bewonersinitiatieven en zorgzame gemeenschappen) zijn in staat om ondersteund door onze kennis een actieve bijdrage te leveren aan mensen met een langdurige zorg en ondersteuningsvraag.
- We werken voor de kennisontwikkeling, verspreiding en toepassing samen met partijen en kanalen die zich richten op burgers/naasten met zorgtaken.
- We maken de Vilans-protocollen beschikbaar voor burgers met zorgtaken en toetsen hoe dit de burger helpt/beter kan helpen. We werken hierin samen met onder andere Stichting KOMPAZ Nederland en de Espria Ledenvereniging.
- We verbeteren de praktische kennis die via de Vilans Hulpmiddelenwijzer wordt verspreid over het (kunnen blijven) doen van dagelijkse activiteiten, maken deze toegankelijk voor burgers met zorgtaken en werken hierin samen met partners in het veld.
- We maken kennis over effectieve interventies toegankelijk voor burgers met zorgtaken en werken hierin samen met partijen als Thuisarts.nl.
- We maken kennis over SamenBeslissen toegankelijk voor burgers.
Kennisproduct uitgelicht:
wetten en regels bij zorghandelingen door niet-professionals
Zorgvragers, mantelzorgers en vrijwilligers voeren steeds vaker zelf medische en verpleegkundige handelingen uit. Zoals steunkousen aantrekken, ogen druppelen of insuline spuiten. Aan welke wetten en regels moeten zij daarbij voldoen? En welke verantwoordelijkheden hebben zorgvragers, mantelzorgers, vrijwilligers, zorgprofessionals en zorginstellingen? In samenwerking met Stichting KOMPAZ Nederland ontwikkelde Vilans een overzicht.
Evenement uitgelicht:
Leergang informele zorg
Hoe werk je gelijkwaardig samen in het team van de toekomst? Wat mogen mantelzorgers en vrijwilligers wel en niet doen en wie is aansprakelijk als het misgaat? Deze en meer onderwerpen stonden centraal in de leergang Informele zorg, aangeboden via het programma Waardigheid & trots voor de toekomst. De leergang bestond uit een basismodule en een aantal verdiepende modules, zoals digitaal samenwerken, goed werkgeverschap en grenzen.
4.3 Vanzelfsprekende inzet van zorgtechnologie: digitale zorg
Digitale zorg kan het welzijn en de gezondheid van burgers ondersteunen, en de werkdruk van zorgprofessionals verlichten. Data spelen daarbij een steeds grotere rol. Zowel in de verpleging, verzorging en thuiszorg als in de gehandicaptenzorg biedt digitale zorg veel mogelijkheden.
De langdurige zorg maakt nog onvoldoende gebruik van digitale mogelijkheden. Daarom is kennis over zinvol en verantwoord gebruik van technologie van belang. Want dat kan de toepassing van digitale zorg versnellen. Samen met partners ontwikkelt en verspreidt Vilans kennis over de inzet van digitale zorg.
Binnen dit thema staan een aantal focusgebieden centraal zoals Co-design & Implementatie, Datagedreven zorg en Waardebepaling. Door verkenningen en onderzoek in de praktijk ontwikkelen wij nieuwe kennis binnen deze focusgebieden.
Onze bijdrage
Onze kennis draagt bij aan het versneld inzetten van passende technologie, data en hulpmiddelen in zorg en ondersteuning. Wij verzamelen en delen kennis over digitale en hybride zorg, zodat technologie echt bijdraagt aan betere zorgprocessen in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg. Want pas als een toepassing het werk van de zorgmedewerker makkelijker maakt, of de cliënt meer regie geeft over het eigen leven, heeft het kans van slagen en blijft het duurzaam in gebruik.
Onze Kennisbank Digitale Zorg (externe link) biedt daarbij onafhankelijke informatie over digitale en hybride zorg- en ondersteuningsprocessen en over de zorgtechnologieën die daaraan bijdragen, van nieuwe toepassingen in een verkennende fase tot technologieën die al breed worden ingezet. De kennisbank is opgebouwd vanuit het perspectief van de zorgvraag en het zorgproces. Organisaties kunnen gericht zoeken op zorgproces of technologie.
Kennisproduct uitgelicht:
InnovatieRoute voor technologie in gehandicaptenzorg
De InnovatieRoute is een interactieve tool die projectleiders en innovatiemanagers helpt bij het succesvol implementeren en opschalen van zorgtechnologie in de gehandicaptensector. De Route is gebaseerd op jarenlange ervaring en wetenschappelijke inzichten uit de zorgsector en helpt organisaties om technologie effectief in te zetten. De vernieuwde InnovatieRoute werd begin 2025 gelanceerd. De InnovatieRoute maakt deel uit van het programma Innovatie-impuls 2. Dit programma wordt uitgevoerd door Vilans in samenwerking met Academy Het Dorp, gesubsidieerd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Evenement uitgelicht:
Slimme Zorg Estafette
Tijdens de Slimme Zorg Estafette, die wordt georganiseerd in opdracht van het ministerie van VWS, staat innovatie in zorg, welzijn en preventie centraal. De estafette vindt ieder jaar in januari en februari plaats en het stokje wordt van de ene regio naar de andere doorgegeven. Vilans nam ook in 2025 deel met een tiental webinars over diverse onderwerpen. Tijdens deze digitale bijeenkomsten lieten we, samen met de praktijk, zien welke mogelijkheden technologie de ouderenzorg en gehandicaptenzorg biedt. De webinars die Vilans samen met andere (zorg)organisaties organiseerde, trokken in totaal bijna 1200 deelnemers.
Onderzoek uitgelicht:
spraakgestuurd rapporteren drie keer sneller
Spraakgestuurd rapporteren wordt al langer gezien als een veelbelovende manier om de werkdruk voor zorgprofessionals te verlichten. Tot voor kort ontbrak stevig bewijs over de daadwerkelijke effecten. Vilans deed hiernaar onderzoek in 2025. Dat toont aan dat spraakgestuurd rapporteren 2 tot 3 keer sneller kan zijn dan typen en ook zorgt voor minder fouten. Het vraagt wel om een andere manier van werken.
Kennisproduct uitgelicht:
Vilans Magazine
Eén van de edities van het online Vilans Magazine in 2025 had als onderwerp digitale zorg. Het magazine bevat inspirerende voorbeelden, tools en kennis die helpen om technologie verantwoord en succesvol in te zetten. Bestuurders, projectleiders, zorgprofessionals en anderen ontdekken in het magazine wat werkt in elke fase van digitale innovatie: van visie en strategie tot financiering, van co-design met eindgebruikers tot waardebepaling en borging.
4.4 Beter functionerende kennisinfrastructuur
We brengen mensen en kennis bij elkaar, van wetenschap tot praktijk, van zorgprofessional tot onderwijs, van cliënt tot mantelzorger, van landelijke of regionale netwerk tot overige partner. We verbinden ons actief met de mensen die kennis ontwikkelen, gebruiken en toepassen. Samen vormen we de kennisinfrastructuur. Digitale zorg kan het welzijn en de gezondheid van burgers ondersteunen, en de werkdruk van zorgprofessionals verlichten. Data spelen daarbij een steeds grotere rol. Zowel in de verpleging, verzorging en thuiszorg als in de gehandicaptenzorg biedt digitale zorg veel mogelijkheden.
Onze bijdrage
Vakbekwaamheid en professioneel handelen in zorg en ondersteuning wordt ondersteund door een sterke kennisinfrastructuur (landelijke en regionaal). De kennisinfrastructuur draagt bij aan de ontwikkeling van houdbare, mensgerichte en duurzame zorg. En onze kennis dient ook van meerwaarde te zijn voor en in beleidsontwikkeling.
We werken continu aan de verbetering van onze methoden zodat de juiste kennis, persoonlijk en op maat beschikbaar is. Dit doen we vanuit de 5 kernactiviteiten: kennis – Verzamelen – Verrijken – Valideren – Verspreiden – Verbinden. We werkten hiervoor in 2025 actief samen met ZonMw, Trimbos-instituut, Zorginstituut Nederland en andere stakeholders:
- We vergaren samen inzicht in de effectiviteit/ impact van de kennisinfrastructuur.
- We stimuleren het onderling gebruik van data om samen te leren en verbeteren.
- We vertalen onze kennis en ervaringen in adviezen voor beleid naar VWS en naar veldpartijen.
We voeren een onderzoek uit naar de mogelijkheden voor een implementatieprogramma met en voor de sector om daarmee invulling te geven aan duurzame zorg.
Kennisvragen
Het is essentieel om met kennis goed aan te sluiten bij de thema’s die leven bij zorgprofessionals en welke kennisvragen zij hebben. Vilans inventariseert doorlopend kennisvragen van zorgprofessionals in de langdurige ouderen- en gehandicaptenzorg. In 2025 verzamelden wij 1000 kennisvragen.
Enkele voorbeelden:
- Hoe leiden we de zorgprofessionals van de toekomst op en hoe houden we ze ‘heel’?
- Wat is er nodig na jarenlang het gesprek voeren over regelarme zorg dat dit werkelijk in gang wordt gezet, wat is daarbij nodig om verantwoording om te buigen naar vertrouwen?
- Hoe kan ik zorgen voor meer vaste gemotiveerde professionele begeleiders?
- Hoe kan ik zorgen voor de juiste interventies om medewerkers voldoende kennis en kunde te laten opdoen om te kunnen werken met innovatieve vernieuwde zorg zoals AI of diverse apps?
- Hoe ga je om met cliënten die kwetsbaar zijn op seksueel vlak, bijvoorbeeld als er sprake is van een verleden met seksuele uitbuiting, loverboys en degelijke?
- Hoe spreek je collega’s aan en hoe motiveer je hen met infectiepreventie aan de slag te gaan?
- Hoe passen we de Wet zorg en dwang toe bij dagbesteding voor mensen met dementie?
Wij hebben in 2025 aanvullend onderzoek gedaan naar thema’s waar zorgprofessionals meer over willen weten. Wat opvalt is dat in zowel de ouderen- en gehandicaptensector en in de wijkverpleging het thema Communicatie en samenwerking het meest gekozen werd. Dit thema werd niet eerder zo vaak genoemd. In de intramurale ouderenzorg ging het ook vaak over Persoonsgerichte en inclusieve zorg en in de wijkverpleging over Toekomst en innovatie. In de gehandicapten- en ouderenzorg werd ook het thema Gedrag en psychosociaal welzijn vaak gekozen. Bekijk het kennisvragenrapport (externe link) voor een uitgebreide analyse.
AI
Door AI komen bezoeken minder mensen onze websites. We zien wel dat AI gebruik maakt van de kennis die wij verspreiden; dat maakt dat het nog belangrijker wordt dat wij laten zien dat Vilans de betrouwbare bron is. Daarnaast benutten we AI meer en meer in onze infrastructuur. Wij hebben een taxonomie-agent ontwikkeld om snel kennis te labelen en een anonimisatietool om onderzoeksgegevens te kunnen anonimiseren. We benutten AI ook als hulpmiddel voor de kennispleinen, in kennisproducten en voor de InterventieZoekhulp. Verder onderzoeken wij mogelijkheden om AI-advies te geven aan zorgorganisaties. Interessant is het promotie-onderzoek van collega Dirk Lukkien. Hij constateert dat AI-technologieën ook in de ouderenzorg de kwaliteit van zorg kunnen verbeteren en het personeelstekort verlichten door processen efficiënter te maken. Zijn advies: pas AI wel verantwoord toe, met oog voor privacy, autonomie en interacties tussen personen.
Vilans Protocollen
De Vilans Protocollen beschrijven hoe zorgprofessionals verpleegtechnische handelingen goed uit kunnen voeren. Zorgorganisaties sluiten hier een abonnement voor af en hun medewerkers hebben daardoor altijd toegang tot actuele en betrouwbare kennis. Daarnaast organiseert het team van de Vilans Protocollen regelmatig webinars en bijeenkomsten over actuele onderwerpen voor abonnees. Gebruikers geven in de klantevaluatie 2025 aan dat zij de protocollen duidelijk en overzichtelijk vinden, actueel en dat hun vragen snel en duidelijk worden beantwoord. Op de schaal van heel onwaarschijnlijk (1) tot heel waarschijnlijk (10) geven de gebruikers een 8,7 voor ‘Hoe waarschijnlijk is het dat u de Vilans Protocollen aanbeveelt aan een collega of een andere zorgverlener?’ 2025 in enkele cijfers:
- Aangesloten organisaties: 617 grote zorgorganisaties, 456 kleine zorgorganisaties en 402 zzp’ers
- Portaal: 654 gebruikers, 1.195.211 sessies en 6.877.030 paginaweergaven
- Meest geraadpleegde werkinstructies: Intramusculair injecteren (83.978), insuline injecteren (47.351) en wondverzorging (41.777).
Kennisproduct uitgelicht:
InterventieZoekhulp
Op verzoek van het ministerie van VWS brengt Vilans alle werkende interventies voor de langdurige zorg in kaart én gaat het deze ontsluiten. Om interventies beter vindbaar en vergelijkbaar te maken is (met hulp van AI) een online zoekhulp ontwikkeld die in meerdere websites binnen de langdurige zorg zoekt naar werkende interventies. Het prototype is uitgebreid getest en in mei 2026 wordt de InterventieZoekhulp gelanceerd.
Uitgelicht:
Vilans Communities
Het ontbrekende puzzelstukje in onze kennisinfrastructuur. Zo mogen we de Vilans Communities wel noemen, die in 2025 van de grond kwamen. In de (besloten) Vilans Communities kunnen zorgmedewerkers ervaringen en documenten uitwisselen, én, bijkomend voordeel, Vilans krijgt ook inzicht in hun kennisbehoeften. De communities zijn te gebruiken voor programma’s, thema’s en netwerken, ook tijdelijk. De eerste reacties zijn heel positief. Deelnemers geven onder andere aan dat zij het een prettige omgeving vinden met gemotiveerde positieve mensen en dat het platform mooi overzichtelijk is met veel opties om berichten, vragen en bestanden met elkaar te delen. Inmiddels zijn er zes van deze communities, met in totaal 775 deelnemers.
Kennisproduct uitgelicht:
Smaakvol in gesprek
In het kader van duurzaamheid hebben we met de Groene Zorg Alliantie hebben we het spel ‘Smaakvol in gesprek’ ontwikkeld. Het spel nodigt bewoners en collega’s in het verpleeghuis uit voor gesprekken over eten en drinken. In het spel is er extra aandacht voor duurzame en plantaardige voeding.
Kennis in actie: spieren stimuleren
Begeleider Kim helpt Eva, een jonge vrouw met het Rett-syndroom. Eva kan niet meer zelfstandig lopen, maar doordat Kim Eva’s spieren weet te stimuleren (spiergeheugen), lukt het Eva soms om toch weer even te staan. Kim: ‘Ik vind het fijn dat je merkt dat de kennis die je hebt, ook kunt toepassen.’
4.5 Vilans als organisatie
We brengen mensen en kennis bij elkaar, van wetenschap tot praktijk, van zorgprofessional tot onderwijs, van cliënt tot mantelzorger, van landelijke of regionale netwerk tot overige partner. We verbinden ons actief met de mensen die kennis ontwikkelen, gebruiken en toepassen. Samen vormen we de kennisinfrastructuur. Digitale zorg kan het welzijn en de gezondheid van burgers ondersteunen, en de werkdruk van zorgprofessionals verlichten. Data spelen daarbij een steeds grotere rol. Zowel in de verpleging, verzorging en thuiszorg als in de gehandicaptenzorg biedt digitale zorg veel mogelijkheden.
Activiteiten
Medewerkers
- Vitaliteit: Vilans heeft zijn medewerkers een preventief medisch onderzoek aangeboden, met een gesprek met een coach. De vragenlijst was mede gebaseerd op de uitkomsten van de eerdere RI&E. 53% van de medewerkers vulde de vragenlijst in, 49% deed mee aan het fysieke onderzoek.
- Ook hebben we met een campagne medewerkers gemotiveerd meer staand te werken en meer te bewegen.
- Ontwikkeling: Vilans heeft in 2025 circa € 450.000,- besteed aan ontwikkeling en training voor medewerkers, een gemiddelde van € 1650,- per medewerker. Medewerkers maakten ook veelvuldig gebruik van de externe coach voor adviezen over hun persoonlijke ontwikkeling.
- Veilig werkklimaat: wij hebben onder meer een klachtenprocedure ontwikkeld, zodat medewerkers weten waar zij terecht kunnen wanneer zij ongewenste omgangsvormen ervaren.
- Mantelzorg: we hebben de behoeftes in kaart gebracht van de medewerkers met mantelzorgtaken en geven hun informatie via de intranet-pagina ‘Werk en mantelzorg’. Wij bieden hun ook 1-op-1 gesprekken aan met een mantelzorgcoach. In 2026 besteden wij hier verder aandacht aan.
Uitgelicht: waarom bij Vilans werken
Flexibiliteit, maatschappelijk betekenisvol werk doen, het warme welkom, werken op veel verschillende domeinen en de kenniskant. Dat zijn enkele redenen die medewerkers in deze video noemen om bij Vilans te werken. De video is bedoeld om mogelijk nieuwe medewerkers te interesseren voor een baan bij Vilans.
Bedrijfsvoering
- Datamanagement: data geven inzicht in zowel onze bedrijfsvoering als de impact van onze activiteiten. Daarom besteden wij daar veel aandacht aan. In 2025 hebben we, ook vanwege de nieuwe koers, ons databeleid herzien. We werkten ook aan een datacatalogus, data-inzichtelijkheid voor de taxonomie van onze kennispleinen, de governance en datakwaliteitseisen.
- Inkoop: het inkoopbeleid is geactualiseerd, met speciale aandacht voor invulling van de wet DBA, die schijnzelfstandigheid beoogt tegen te gaan. De aanbesteding voor onze online dienstverlening en de Vilans Protocollen is afgerond.
- Diversiteit en inclusie: Vilans heeft in 2025 een organisatiebrede doelstelling en visie opgesteld voor diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie. We hebben gewerkt aan het vergroten van het bewustzijn, onder meer door vakgroepleiders, directeuren en raad van bestuur te trainen in inclusief leiderschap. Er zijn ook eerste stappen gezet om het wervings- en selectieproces inclusiever te maken, bijvoorbeeld door standaardisering van sollicitatievragen.
AI
Voor een kennisorganisatie als Vilans heeft AI veel invloed, zowel op ons als organisatie als op onze functie van kennisverspreider. Daarom hebben we in 2025 onze visie op AI verder uitgewerkt en bouwen we aan een robuuste AI-strategie. Die heeft drie doelen:
- Regie: AI-initiatieven gericht en samenhangend inzetten.
- Verantwoord gebruik: borgen van privacy, ethiek en betrouwbaarheid, maar ook duurzame inzet van AI in onze werkprocessen.
- Toekomstbestendigheid van Vilans: AI inzetten om verantwoord kennis en kennisprocessen te verbeteren en medewerkers te ondersteunen.
Wij hebben in 2025 werkstandaarden ontwikkeld (onder meer privacy-richtlijnen, tips voor verantwoord omgaan met AI, schrijftips) en ook een handleiding literatuuronderzoek met AI ontwikkeld. Om medewerkers bekender te maken met mogelijkheden en aandachtpunten van AI, is er een interne AI-campagne geweest. 170 medewerkers namen deel aan één of meer activiteiten.
4.5.1 Structuur
Als kennisorganisatie zijn we georganiseerd in vakgroepen. Met ons vak als thuisbasis zorgen we als vakgenoten dat onze competenties en capaciteit op orde zijn. Ons werk doen we in programma’s en projecten waarin we de kennis en talenten vanuit verschillende vakgroepen samenbrengen. De themacoördinatoren geven onze koersthema’s een impuls door intern en extern verbindingen te leggen en samenhang te stimuleren. Onze bedrijfsvoering draagt bij aan het goed en resultaatgericht functioneren en verantwoordt die. De directeuren brengen de uitvoering samen en sturen deze aan. De eindverantwoordelijkheid, formele vertegenwoordiging en besluitvorming en de strategische richting liggen bij de raad van bestuur.
4.5.2 Onze medewerkers
Personeelsbestand
In 2025 is het personeelsbestand van Vilans met 1,95% fte gegroeid, van 268 medewerkers (242,78 fte) op 1 januari 2025 naar 273 medewerkers (247,51 fte) op 31 december 2025. Stagiaires (14 in totaal) zijn buiten beschouwing gelaten.
ln- en uitstroom
In 2025 startten 25 nieuwe medewerkers (20,89 fte) bij Vilans en 21 medewerkers (18,17 fte) hebben Vilans verlaten (7,8% verloop).
Personeelssamenstelling
Op 31 december 2024 heeft 87,5% van de medewerkers een vaste aanstelling en 12,5% een tijdelijke aanstelling.
Leeftijd
De gemiddelde leeftijd van de Vilans-medewerker is 43 jaar, hetzelfde als in 2024, 2023 en 2022.
Medewerkers categorie
| Leeftijdscategorie | Aantal | Percentage |
|---|---|---|
| 18 - 25 | 10 | 3,66% |
| 26 - 35 | 75 | 27,47% |
| 36 - 45 | 80 | 29,30% |
| 46 - 55 | 56 | 20,51% |
| 56 - 65 | 50 | 18,32% |
| 66+ | 2 | 0,73% |
| Totaal | 273 |
Verzuim
Over het jaar 2025 bedraagt het voortschrijdende ziekteverzuim 5,17% (exclusief zwangerschap). Dit is hoger dan in 2024: dat was toen 4,55% (exclusief zwangerschap).
4.5.3 Bedrijfsvoering en financiën
Wij zijn door de publieke en private financiering van onze activiteiten een hybride organisatie. Vilans is een stichting zonder winstoogmerk en het resultaat wordt toegevoegd aan het vermogen. Wij bezien jaarlijks kritisch onze omvang en de samenstelling van de organisatiekosten. De medewerkers worden beloond conform de Cao Sociaal Werk, Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening. Daarnaast voldoen wij aan de Wet Normering Topinkomens.
Onze activiteiten worden op vier manieren gefinancierd:
- een jaarlijkse instellingssubsidie;
- projectsubsidies: voor niet-structurele en specifiek bepaalde programma’s;
- opdrachten voor derden;
- abonnementen, zoals de Vilans Protocollen.
Vilans heeft 2025 afgesloten met een positief financieel resultaat van € 1.119.803, waarvan € 112.772 wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve VWS. De opbrengsten bedroegen in 2025 € 54.336.923.
Deze opbrengsten zijn als volgt te verdelen:
- instellingssubsidie € 16.811.966
- projectsubsidies € 31.517.891
- opdrachten van derden € 3.264.481
- overige projectopbrengsten € 2.686.244
- niet-projectgebonden opbrengsten € 56.341
Het vermogen bedroeg eind 2025 € 9.141.760.
Vilans heeft een ANBI-status.
4.5.4 Governance
Raad van bestuur
In 2025 had Vilans een tweehoofdig bestuur bestaande uit Mirella Minkman (voorzitter) en Erwin Bleumink (lid).
De raad van bestuur komt elke twee weken formeel bij elkaar en neemt, met inachtneming van adviezen van het directeurenoverleg en adviezen en instemmingen van de Ondernemingsraad (OR), de besluiten. Regelmatig nodigt de raad van bestuur ook collega’s uit om een onderwerp mondeling nader te komen toelichten. Daarnaast bespreekt het bestuur strategische of maatschappelijke vraagstukken onderling en met de directie, is er aandacht voor relaties met externe partners, welzijn van medewerkers, organisatieontwikkeling en de financiën. Periodiek neemt de raad van bestuur de voortgang en impact van programma’s en projecten door in relatie tot de strategische koers.
Raad van toezicht
Op 31 december 2025 was de samenstelling van de raad van toezicht (RvT) als volgt:
- Kees Donkervoort (voorzitter)
- Mirjam de Bruin
- Wouter ten Have
- Karin Leferink
- René Smit
In 2025 vonden de er geen wisselingen plaats in de raad van toezicht.
De voorzitter van de raad van toezicht (Kees Donkervoort) was gedurende een deel van het verslagjaar wegens ziekte afwezig. Gedurende deze periode heeft Mirjam de Bruin de voorzitters- en commissiewerkzaamheden waargenomen.
De raad van toezicht vergaderde in 2025 in totaal zes keer. Onderwerpen die aan de orde kwamen:
- Jaarverslag en jaarrekening
- Herbenoeming Mirjam de Bruin
- Visie op toezicht opgesteld
- Thematische dialoog over strategische HRM-ontwikkelingen. Gasten: Kim Roos en Cécile Peerbooms
- Meerdere verdiepende dialogen over de ontwikkeling van de nieuwe strategische koers. Waaronder een 24-uurs heisessie
- Goedkeuring van de nieuwe strategische koers
- Business development en acquisitie
- Kaderbrief en organisatie-agenda 2026
In 2025 overlegde de voorzitter a.i. van de raad van toezicht met het dagelijks bestuur van de Ondernemingsraad. Daarnaast vond er een formeel artikel-24 overleg plaats met de voltallige OR, de raad van bestuur en een afvaardiging van de raad van toezicht.
De raad van toezicht kende in 2025 net als in voorgaande jaren twee commissies: de auditcommissie en de remuneratiecommissie. Deze commissies bereiden vergaderingen van de raad van toezicht voor.
De auditcommissie bestond in 2025 uit René Smit en Karin Leferink. De auditcommissie voerde regelmatig overleg met de directeur Bedrijfsvoering en het bestuur over de begroting, prognoses en de jaarrekening. De ontwikkeling van een acquisitie-strategie was ook onderwerp van gesprek.
De remuneratiecommissie bestond in 2025 uit Kees Donkervoort en Mirjam de Bruin. Vanwege ziekte van Kees Donkervoort, nam René Smit tijdelijk plaats in de remuneratiecommissie. Met de raad van bestuur heeft de remuneratiecommissie ook in 2025 resultaat- en ontwikkelgesprekken gevoerd.
Een overzicht van (neven)functies van de leden van de raad van Bestuur en de raad van toezicht is opgenomen in de bijlagen bij dit jaarverslag.
Ondernemingsraad
De samenstelling van de ondernemingsraad (OR) was in 2025 als volgt.
- Annemarie Baars (voorzitter)
- Paul van Broeckhuijsen (vicevoorzitter)
- Hendrik Buimer
- Lisa Delmée
- Marloes Hendriks
- Inge Klabbers
- Marit van der Meulen
- Irma Oerlemans
- Marije Tanis-van Dam
- Caroline van der Hout (externe ambtelijk secretaris)
Afstemming en overleg
De OR heeft in 2025 overleg gevoerd in de volgende samenstellingen:
- 5 interne OR-vergaderingen (OR);
- 4 informele overleggen (RvB, secretaris RvB, OR)
- 5 agenda-overleggen (RvB, secretaris RvB, DB OR);
- 5 overlegvergaderingen (RvB, secretaris RvB, vertegenwoordiger HRM, OR);
- één Artikel 24-overleg (RvB, secretaris RvB, OR, afvaardiging RvT).
Een Artikel 24-overleg is een halfjaarlijks overleg waarin de algemene gang van zaken van de organisatie met de OR wordt besproken. De bestuurder geeft aan welke richting de onderneming uit gaat en welke besluiten de OR de komende tijd verwachten kan.
Training
- OR training in januari 2025 (voltallige OR)
- Arbobeleid/RI&E training februari 2025 (portefeuillehouders arbo en voorzitter OR)
- Navigator-tool training februari 2025 (voltallige OR)
Belangrijkste onderwerpen in 2025
Adviesaanvragen
- Herbenoeming lid raad van toezicht
Instemmingsaanvragen
- Instemmingsaanvraag fietsregeling en leasefietsregeling
- Instemmingsaanvraag plan van aanpak RI&E (Risico-Inventarisatie en Evaluatie)
- Instemmingsaanvraag Preventief Medisch Onderzoek (PMO)
Dossiers
- Implementatie nieuwe koers Vilans
- Kaderbrief en jaarplan Vilans 2026
- Betaald parkeren
- Omvang vakgroepen
- Wijziging periodiekdatum
- Evaluatie R&O-cyclus
- Voorbereiding OR-verkiezingen voorjaar 2026
| 31 december 2025 | 31 december 2024 | ||
|---|---|---|---|
| ACTIVA | in euro | in euro | |
| Vaste activa | |||
| Materiële vaste activa | 1.1 | 971.006 | 1.164.056 |
| Totaal vaste activa | 971.006 | 1.164.056 | |
| Vlottende activa | |||
| Vorderingen op korte termijn | 2.1 | 2.296.585 | 1.670.576 |
| Liquide middelen | 2.2 | 46.544.291 | 39.341.306 |
| Totaal vlottende activa | 48.840.876 | 41.011.882 | |
| Totaal activa | 49.811.882 | 42.175.938 | |
| PASSIVA | |||
| Eigen vermogen | |||
| Algemene reserve | 3.1 | 7.468.097 | 6.461.066 |
| Bestemmingsfonds | 3.2 | 1.673.663 | 1.560.891 |
| Totaal eigen vermogen | 9.141.760 | 8.021.957 | |
| Voorzieningen | 4. | - | 310.000 |
| Kortlopende schulden | 5. | 40.670.122 | 33.843.981 |
| Totaal passiva | 49.811.882 | 42.175.938 |
Staat van baten en lasten 2025
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | ||
|---|---|---|---|---|
| OPBRENGSTEN | in euro | in euro | in euro | |
| Instellingssubsidie | 6.1 | 16.811.966 | 16.143.000 | 15.344.641 |
| Projectsubsidies | 6.2 | 31.517.891 | 330.644.000 | 26.589.768 |
| Opdrachten van derden | 6.3 | 3.264.481 | 2.937.000 | 2.662.778 |
| Overige projectopbrengsten | 6.4 | 2.686.244 | 2.346.000 | 2.737.201 |
| Opbrengsten (niet projectgebonden) | 6.5 | 56.341 | 46.000 | 69.842 |
| Totaal opbrengsten | 54.336.923 | 52.116.000 | 47.404.230 | |
| KOSTEN | ||||
| Personele kosten | 7.1 | 27.004.078 | 27.675.000 | 24.688.174 |
| Projectkosten | 7.2 | 23.382.901 | 21.438.000 | 18.816.962 |
| Materiële kosten | 7.3 | 3.312.401 | 3.103.000 | 2.866.816 |
| Totaal kosten | 53.699.380 | 52.216.000 | 46.371.952 | |
| Resultaat uit gewone bedrijfsoefening | 637.543 | -100.000 | 1.032.278 | |
| Financieel resultaat | 8. | 482.260 | 600.000 | 391.159 |
| Bedrijfsresultaat | 1.119.803 | 500.000 | 1.423.437 | |
| Bestemming resultaat | ||||
| Algemene reserve | 1.007.031 | |||
| Egalisatiereserve VWS | 112.772 | |||
| Totaal | 1.119.803 |
Bestemming resultaat
Het positieve resultaat van € 1.119.803 is als volgt ten gunste gebracht van het eigen vermogen:
| Algemene reserve | 1.007.031 |
|---|---|
| Egalisatiereserve VWS | 112.772 |
| Totaal | 1.119.803 |
In overeenstemming met artikel 8.9 van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS wordt een deel van het resultaat, dat samenhangt met de instellingssubsidie, toegerekend aan de egalisatiereserve VWS. De egalisatiereserve VWS dient om verliezen te dekken van met instellingssubsidie gefinancierde projecten. Conform de subsidieregeling wordt een gerealiseerd overschot of tekort op de projecten gefinancierd met instellingssubsidie toegevoegd dan wel onttrokken aan de egalisatiereserve VWS, waarbij het overschot/tekort wordt toegerekend naar rato van de instellingssubsidie en de begrote eigen bijdragen.
Kasstroomoverzicht 2025 (volgens de indirecte methode)
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| in euro | in euro | |
| Resultaat exclusief rente | 637.543 | 1.032.278 |
| Afschrijvingen | 327.866 | 291.503 |
| Mutatie voorzieningen | -310.000 | - |
| Mutatie werkkapitaal: | ||
| Toe-resp. afname vorderingen op korte termijn | -626.009 | 147.716 |
| Toename kortlopende schulden | 6.826.141 | 12.901.965 |
| 6.200.132 | 13.049.681 | |
| Ontvangen rentebaten resp. betaalde rentelasten | 482.260 | 391.159 |
| Kasstroom uit operationele activiteiten | 7.337.801 | 14.764.621 |
| Kasstroom uit financieringsactiviteiten | - | - |
| Kasstroom uit investeringsactiviteiten | ||
| Investeringen in materiële vaste activa | -134.816 | -171.744 |
| Netto kasstroom | 7.202.985 | 14.592.877 |
| Liquide middelen | ||
| Stand per 1 januari | 39.341.306 | 24.748.429 |
| Stand per 31 december | 46.544.291 | 39.341.306 |
| Mutatie liquide middelen | 7.202.985 | 14.592.877 |
Toelichting jaarrekening
Algemene toelichting
1. Activiteiten
De stichting is werkzaam in het algemeen belang en heeft als doel via kenniswerk de kwaliteit en doelmatigheid van zorg, ondersteuning en dienstverlening te versterken om zodoende de kwaliteit van leven en de maatschappelijke participatie van mensen met beperkingen, chronisch zieken en kwetsbare ouderen te bevorderen.
De activiteiten worden hoofdzakelijk in Nederland uitgeoefend. Vilans is statutair en feitelijk per 1 september 2020 gevestigd aan de Churchilllaan 11 in Utrecht.
2. Toelichting op het kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen.
3. Schattingen
Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat het bestuur van de stichting zich over verschillende zaken een oordeel vormt en dat het bestuur schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten.
4. Verbonden Partijen
Als verbonden partij worden aangemerkt alle rechtspersonen waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen, worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van de stichting Vilans en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Stichting Sekondant is een verbonden partij.
Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
Grondslagen voor waardering van activa en passiva
1. Algemeen
De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen van het ministerie van VWS en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving, specifiek RJ 640 Organisaties zonder winststreven.
Activa en passiva (met uitzondering van het vermogen) worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien er geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. De jaarrekening is opgesteld in euro’s.
2. Continuïteitsveronderstelling
Voor 2026 is een bedrag van € 16,8 mln. aan VWS-instellingssubsidie aangevraagd. De toekenning komt naar verwachting in april/mei 2026 met in de loop van het jaar een verhoging voor de toegekende Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). De Instellingssubsidie is als subsidie voor toekomstige jaren gegarandeerd volgens art 4:51 AWB. Er zal gefaseerd een afbouw gaan plaatsvinden in de jaren 2027-2030 met in totaal 25% korting op de subsidie.
In 2023 is het meerjarige programma Waardigheid & trots voor de toekomst 2023 t/m 2026 toegekend. Voor dit programma is een verlenging aangevraagd tot en met 2027 binnen het huidige budget. Totaal budget is € 89 mln.
In 2022 is het meerjarige programma Medisch generalistische zorg (MGZ) 2022-2025 toegekend. Voor dit programma is een verlenging aangevraagd en verkregen tot en met 30 september 2027. Het totale budget is € 13,9 mln.
Voor het programma Toekomstagenda zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking en hun naaste(n), dat bestaat uit de onderdelen Begeleiding à la Carte (BalC) en Innovatie-impuls, dat samen met Academy het Dorp wordt uitgevoerd, is in 2023 een vervolgproject voor 2023 t/m 2026 toegekend, totaal budget € 16,5 mln.
Voor het programma Infectiepreventie GHS (2022-2025), totaal budget € 3,4 mln., is een budgetneutrale verlenging aangevraagd en verkregen tot en met 2026.
Naast bovengenoemde subsidies vormen de Mijn Vilans Protocollen een structurele bron van inkomsten waarvoor in 2026 een tariefverhoging heeft plaatsgevonden (€ 2.650.000).
Deze jaarrekening is dan ook opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.
3. Vergelijking met voorgaand jaar
De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaar.
4. Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen. De vervaardigingsprijs bestaat uit de aanschaffingskosten van grond- en hulpstoffen en kosten die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de vervaardiging inclusief installatiekosten.
Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa
De stichting beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig is. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroom genererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde.
5. Vorderingen
Vorderingen worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
6. Liquide middelen
Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en direct opeisbare deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekeningcourantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
7. Eigen vermogen
In overeenstemming met artikel 8.9 van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS wordt een deel van het resultaat op de activiteiten die gefinancierd zijn met instellingssubsidie, toegevoegd of onttrokken aan de egalisatiereserve VWS. Het overige deel wordt toegevoegd of onttrokken aan de algemene reserve.
8. Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten.
De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij anders vermeld.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding wordt ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen.
De voorzieningen worden opgenomen tegen nominale waarde.
9. Kortlopende schulden
Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden na de eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.
Grondslagen voor bepaling van het resultaat
1. Algemeen
Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten en andere lasten over het jaar.
2. Subsidies
Subsidies worden als baten verantwoord in de staat van baten en lasten in het jaar waarin de gesubsidieerde kosten zijn gemaakt of opbrengsten zijn gederfd, of wanneer een gesubsidieerd exploitatietekort zich heeft voorgedaan. De baten worden verantwoord als het waarschijnlijk is dat deze worden ontvangen en Vilans de condities voor ontvangst kan aantonen.
3. Kosten
De uren die medewerkers aan de projecten hebben besteed, worden tegen integrale kostprijstarieven ten laste van de projecten gebracht. De kostprijstarieven worden stelselmatig berekend en dienen om alle kosten en niet-projectgebonden tijd te dekken.
De projectkosten betreffen de direct aan projecten toe te rekenen kosten.
4. Personeelsbeloningen
Periodiek betaalbare beloningen
Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers.
Pensioenen
De pensioenregeling van de medewerkers is ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Het ouderdomspensioen is een toegezegd-pensioenregeling op basis van (voorwaardelijk) geïndexeerd middelloon. De pensioenrechten worden jaarlijks geïndexeerd, indien en voor zover de dekkingsgraad van het pensioenfonds (het vermogen van het pensioenfonds gedeeld door zijn financiële verplichtingen) dit toelaat. Voor pensioenfondsen geldt regelgeving met betrekking tot de vereiste dekkingsgraad. Het vereiste niveau van de dekkingsgraad voor indexatie van de pensioenrechten was 110%. Per 31 december 2025 bedroeg de (beleids)dekkingsgraad 117,7%. Het pensioenfonds zal in de toekomst de dekkingsgraad niet meer hanteren als gevolg van de overgang van het pensioenstelstel.
De aan de pensioenuitvoerder te betalen premie wordt als last in de staat van baten en lasten verantwoord en, voor zover de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie nog niet is voldaan, als verplichting op de balans opgenomen. Stichting Vilans heeft geen verplichting tot het doen van aanvullende bijdragen in het geval van een tekort bij het bedrijfstakpensioenfonds, anders dan het voldoen van toekomstig hogere premiebijdragen. Om deze reden worden de op een periode betrekking hebbende premiebijdragen in die periode ten laste van het resultaat gebracht.
5. Financiële baten en lasten
Rentebaten en rentelasten
Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen die als onderdeel van de berekening van de effectieve rente worden meegenomen.
1. Vaste activa
| 1.1 Materiële vaste activa | ||||
|---|---|---|---|---|
| Verbouwingen | Inventaris | Hard- en software | Totaal | |
| Cumulatieve aanschafwaarde | 1.187.260 | 440.034 | 1.010.582 | 2.637.876 |
| Cumulatieve afschrijvingen | -527.790 | -189.449 | -756.581 | -1.473.820 |
| Boekwaarde 1-1-2025 | 659.470 | 250.585 | 254.001 | 1.164.056 |
| Investeringen 2025 | 14.504 | - | 120.312 | 134.816 |
| Afschrijvingskosten 2025 | -124.918 | -48.340 | -154.608 | -327.866 |
| -110.414 | -48.340 | -34.296 | -193.050 | |
| Cumulatieve aanschafwaarde | 1.201.764 | 440.034 | 1.130.894 | 2.772.692 |
| Cumulatieve afschrijvingen | -652.708 | -237.789 | -911.189 | -1.801.686 |
| Boekwaarde 31-12-2025 | 549.056 | 202.245 | 219.705 | 971.006 |
| Afschrijvingspercentages | 10-20% | 20% | 25-33% |
2. Vlottende activa
| 2.1 Vorderingen op korte termijn | |||
|---|---|---|---|
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
| Debiteuren | 2.1.1 | 639.166 | 398.470 |
| Rekening-courant | 2.1.2 | 441.112 | 441.112 |
| Overige vorderingen | 2.1.3 | 1.012.829 | 684.106 |
| Overlopende activa | 2.1.4 | 203.478 | 146.888 |
| Totaal vorderingen op korte termijn | 2.296.585 | 1.670.576 |
2.1.1 Debiteuren
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Openstaande debiteuren | 654.916 | 413.470 | |
| Voorziening dubieuze debiteuren | -15.750 | -15.000 | |
| Totaal debiteuren | 639.166 | 398.470 | |
| Het verloop van de voorziening oninbaarheid is als volgt: | |||
| 2025 | 2024 | ||
| Stand per 1 januari | 15.000 | 21.815 | |
| Mutatie ten laste resp. ten gunste van het resultaat | 750 | -6.815 | |
| Stand per 31 december | 15.750 | 15.000 |
2.1.2 Rekening-courant
De rekening-courant heeft betrekking op de rekening-courantverhouding met Sekondant.
2.1.3 Overige vorderingen
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Te ontvangen van opdrachten van derden | 126.021 | 56.365 | |
| Te ontvangen subsidies | 619.878 | 415.559 | |
| Te ontvangen rente | 218.122 | 203.128 | |
| Te ontvangen UWV inzake WAZO en ZW | 44.543 | - | |
| Te vorderen Sekondant | - | 6.354 | |
| Overige | 4.265 | 2.700 | |
| Totaal overige vorderingen | 1.012.829 | 684.106 |
2.1.4 Overlopende activa
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Vooruitbetaalde verzekeringen | 19.524 | 538 | |
| Vooruitbetaalde softwarelicenties | 164.923 | 139.689 | |
| Overige | 19.031 | 6.661 | |
| Totaal overlopende activa | 203.478 | 146.888 |
2.2 Liquide middelen
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Bankrekeningen | 6.356.339 | 6.268.379 | |
| Spaarrekeningen | 15.187.952 | 15.072.927 | |
| Deposito | 25.000.000 | 18.000.000 | |
| Totaal liquide middelen | 46.544.291 | 39.341.306 |
Het deposito heeft een looptijd van 3 maanden en loopt tot en met 21 januari 2026.
Een bedrag van € 14.051 is geblokkeerd vanwege een bankgarantie voor de huurovereenkomst van Churchilllaan 11 de 11e verdieping.
De overige liquide middelen staan ter vrije beschikking van de stichting.
3. Eigen vermogen
3.1 Algemene reserve
| 2025 | 2024 | ||
|---|---|---|---|
| Stand 1 januari | 6.461.066 | 5.576.461 | |
| Mutatie huidig boekjaar (Bestemming resultaat) | 1.007.031 | 884.605 | |
| Stand per 31 december | 7.468.097 | 6.461.066 |
3.2 Bestemmingsfonds
| Betreft Egalisatiereserve VWS | 2025 | 2024 | |
|---|---|---|---|
| Stand 1 januari | 1.560.891 | 1.022.059 | |
| Mutatie huidig boekjaar | 112.772 | 538.832 | |
| Stand per 31 december | 1.673.663 | 1.560.891 |
De egalisatiereserve heeft betrekking op de instellingssubsidie van het ministerie van VWS. Deze dient om verliezen te dekken van met instellingssubsidie gefinancierde activiteiten. Artikel 8.9 van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS regelt hoe om te gaan met een gerealiseerd overschot of tekort op de activiteiten die zijn gefinancierd met instellingssubsidie. Een overschot wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve (tot maximaal 10% van de toegekende instellingssubsidie) en een tekort wordt daaraan onttrokken. Het overschot c.q. tekort wordt toegerekend naar rato van de instellingssubsidie en de begrote eigen bijdragen.
4. Voorzieningen
Voorzieningen
| 2025 | 2024 | ||
|---|---|---|---|
| Stand per 1 januari | 310.000 | 310.000 | |
| Vrijval ten gunste van het resultaat | -310.000 | - | |
| Stand per 31 december | - | 310.000 |
De voorziening van € 310.000 had betrekking op een verwacht verlies op het EU-project Me-We.
5. Kortlopende schulden
Kortlopende schulden
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Vooruitontvangen (project)subsidies | 5.1 | 31.390.434 | 24.789.027 |
| Vooruitontvangen opdrachten derden | 5.2 | 434.924 | 603.952 |
| Terug te betalen subsidies | 5.1 | 832.237 | 476.529 |
| Crediteuren | 5.3 | 3.190.805 | 3.739.705 |
| Contractuele projectverplichtingen | 5.4 | 538.425 | 557.277 |
| Belastingen en sociale verzekeringen | 5.5 | 1.912.179 | 1.770.697 |
| Schulden ter zake van pensioenen | 5.6 | 652.464 | 570.567 |
| Overige schulden en overlopende passiva | 5.7 | 1.718.654 | 1.336.227 |
| Totaal kortlopende schulden | 40.670.122 | 33.843.981 |
5.1 Vooruitontvangen (project)subsidies
De vooruit ontvangen (project)subsidies betreffen bedragen die in 2025 zijn ontvangen, maar bestemd zijn voor 2026. Het bedrag is als volgt te specificeren:
Vooruitontvangen (project)subsidies
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Ministerie van VWS | 31.290.027 | 24.770.371 | |
| ZonMw | 11.949 | 13.630 | |
| Overig | 88.458 | 5.026 | |
| Totaal vooruitontvangen (project)subsidies | 31.390.434 | 24.789.027 |
Daarnaast is in beperkte mate sprake van terug te betalen subsidie. Deze is op een afzonderlijke regel gepresenteerd.
5.2 Vooruitontvangen opdrachten derden
De vooruit ontvangen opdrachten derden hebben betrekking op bedragen die in 2025 zijn ontvangen, maar bestemd zijn voor werkzaamheden in 2026.
5.3 Crediteuren
In de post crediteuren is een schuld van € 75.494 opgenomen met betrekking tot geleverde diensten door Sekondant. Per 31 december 2025 is er daarnaast een schuld inzake nog niet gefactureerde afrekening dienstverlening 2025 door Sekondant die is opgenomen onder 5.7 Overige schulden en overlopende passiva.
5.4 Contractuele projectverplichtingen
De contractuele projectverplichtingen zijn de verplichtingen die betrekking hebben op 2025 en voor lopende projecten zijn aangegaan. De afwikkeling van deze verplichtingen vindt plaats in 2026.
5.5 Belastingen en sociale verzekeringen
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Afdracht Loonheffing | 1.841.674 | 1.723.141 | |
| Afdracht BTW | 70.505 | 47.556 | |
| Totaal belastingen en sociale verzekeringen | 1.912.179 | 1.770.697 |
5.6 Schulden ter zake van pensioenen
De balanspost is ontstaan doordat het pensioenfonds in het verleden is overgegaan naar facturatie achteraf.
5.7 Overige schulden en overlopende passiva
| 31-12-2025 | 31-12-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Opgebouwde vakantiedagen | 1.138.647 | 834.251 | |
| Te betalen diensten derden | 36.591 | 30.250 | |
| Te betalen kosten medewerkers | 526.642 | 458.648 | |
| Te betalen Sekondant | 2.638 | - | |
| Overige te betalen kosten | 14.136 | 13.078 | |
| Totaal overige schulden en overlopende passiva | 1.718.654 | 1.336.227 |
Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen
Vilans is meerjarige financiële verplichtingen aangegaan voor inhuur van diensten van derden voor een bedrag van € 9,6 mln. Dit betreft voornamelijk aangegane verplichtingen voor het programma Waardigheid & trots voor de toekomst.
Vilans heeft een 5-jarige overeenkomst gesloten met TIAS School for Business and Society voor een leerstoel “Innovation of Organisation and Governance of Long Term Integrated Care”. De jaarlijkse verplichting bedraagt € 43.560 per jaar. Deze leerstoel loopt af. Er wordt nog gesproken over verlenging van de leerstoel. De verwachting is dat deze gecontinueerd wordt.
Vilans heeft een overeenkomst met Sekondant afgesloten voor de ICT-dienstverlening, huisvesting en facilitaire dienstverlening. De begrote kosten voor 2026 voor de basisdienstverlening bedragen € 1,7 mln. Vilans draagt, samen met de kennisinstituten Movisie en het NJi het risico voor het resultaat van Sekondant.
Voor de 11e verdieping van de Churchilllaan 11 is een meerjarige huurovereenkomst gesloten. Dit bedraagt voor 2026 een huurverplichting van € 54.387. De overeenkomst is per 1 september 2020 afgesloten voor telkens een periode van 5 jaar met stilzwijgende verlenging. In 2025 heeft de stilzwijgende verlenging plaatsgevonden tot en met 1 september 2030.
Toelichting op de staat van baten en lasten
Algemeen
De financiële systematiek, met name de wijze waarop opbrengsten en kosten worden toegerekend naar de vakgroepen en projecten, sluit aan op de aard van de organisatie en de wijze waarop het financieel beheer binnen Vilans is georganiseerd. De indirecte kosten (personele kosten en de niet-projectgebonden materiële kosten) worden toegerekend naar de productieve vakgroepen en worden vervolgens doorbelast naar de projecten. De direct aan de projecten toe te wijzen kosten en de projectopbrengsten worden rechtstreeks geregistreerd op de projecten.
Volgens deze systematiek worden alle kosten integraal toegerekend aan de projecten en verantwoord naar subsidiegevers of in rekening gebracht aan de overige opdrachtgevers.
Hierna worden de verschillende posten in de staat van baten en lasten toegelicht. De realisatie wordt afgezet tegen de begroting. Indien een vergelijking met de realisatie van 2024 zinvol is, wordt ook dit aspect toegelicht.
6. Opbrengsten
6.1 Instellingssubsidie
De instellingssubsidie wordt jaarlijks door het ministerie van VWS toegekend ten behoeve van de uitvoering van activiteiten. De subsidie 2025 is als volgt samengesteld:
Instellingssubsidie
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Toekenning | 15.393.000 | 14.144.000 | |
| Tijdelijke ophoging instellingssubsidie | 750.000 | 750.000 | |
| Loonbijstelling (LPO) | 668.966 | 714.912 | |
| Vermindering in verband met maximaal toegestane egalisatiereserve | - | -264.271 | |
| Totaal | 16.811.966 | 16.143.000 | 15.344.641 |
Bij de begroting 2025 was voorzichtigheidshalve geen rekening gehouden met de loonbijstelling. Deze is echter wel toegekend. Ten opzichte van 2024 is de instellingssubsidie opgehoogd ten behoeve van kennisontwikkeling binnen de kennisportfolio’s.
6.2 Projectsubsidies
De projectsubsidies hebben betrekking op niet-structurele, specifiek aan bepaalde projecten toegekende subsidiegelden. Van deze projectopbrengsten heeft € 20,6 mln. betrekking op Waardigheid & trots voor de toekomst, € 4,8 mln. op Toekomstagenda zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking en hun naaste(n) en € 2,8 mln. op Medisch generalistische zorg.
6.3 Opdrachten van derden
Deze post betreft de opbrengsten met betrekking tot projecten die in opdracht van niet-subsidiegevers zijn uitgevoerd. Deze opbrengsten bedragen € 3,3 mln. en zijn daarmee € 0,4 mln. hoger dan in de begroting. De verhoging ten opzichte van de begroting heeft te maken met het feit dat ten tijde van de begroting nog te verwerven opbrengsten voor komend jaar deels onder deze post worden begroot, omdat op dat moment nog niet bekend is of deze worden gerealiseerd als opdrachten derden, projectsubsidie of overige opbrengst. Er is dus vooral sprake van een verschuiving tussen de verschillende typen opbrengsten.
6.4 Overige projectopbrengsten
De overige projectopbrengsten zijn als volgt te specificeren:
Overige projectopbrengsten
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Opbrengst abonnementen | 2.582.848 | 2.625.897 | |
| Overige opbrengsten | 103.396 | 111.304 | |
| Totaal | 2.686.244 | 2.346.000 | 2.737.201 |
Abonnementen: De opbrengsten van abonnementen hebben voornamelijk betrekking op de Mijn Vilans Protocollen en OMAHA.
Overige opbrengsten: De overige opbrengsten bestaan uit onder meer uit opbrengsten voor lezingen, publicaties, workshops, cursussen en overige projectbijdragen.
6.5 Opbrengsten (niet-projectgebonden)
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Niet-projectgebonden opbrengsten | 56.341 | 46.000 | 69.842 |
7. Kosten
7.1 Personele kosten
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Medewerkers salarissen | 20.726.524 | 26.609.000 | 18.543.163 |
| Medewerkers sociale lasten | 3.186.831 | * | 2.865.069 |
| Medewerkers pensioenlasten | 2.028.404 | * | 1.776.860 |
| Medewerkers niet in loondienst | 422.106 | 135.000 | 757.972 |
| Overige personele kosten | 319.155 | 372.000 | 385.468 |
| Opleidingskosten | 720.925 | 859.000 | 656.719 |
| Zwangerschapsvergoedingen | -399.867 | -300.000 | -297.077 |
| Totaal | 27.004.078 | 27.675.000 | 24.688.174 |
| * in de begroting is dit niet uitgesplitst |
7.1.1 Medewerkers
De personele kosten zijn ten opzichte van 2024 per saldo met 12% gestegen door een toename van het aantal fte in dienst en stijging van de gemiddelde loonkosten per fte als gevolg van cao-stijging, periodieken en promoties. De gemiddelde formatie bedraagt 250,3 fte (2024: 237,2 fte). Begroot was een gemiddelde formatie van 255 fte. In de salariskosten is een bedrag van € 3,2 mln. begrepen voor sociale lasten en € 2,0 mln. voor de pensioenlasten.
7.1.2 Medewerkers niet in loondienst
In 2025 is voor € 422.106 gebruik gemaakt van medewerkers die niet in loondienst waren. De realisatie is € 287.106 (213%) hoger dan op het moment van begroten was voorzien. Dit is te verklaren door de inhuur ter vervanging van zwangerschap/ziekte en kosten ter overbrugging van de werving na uitstroom van medewerkers.
7.1.3 Overige personele kosten
Deze post betreft onder meer de kosten van de arbodienst, werving en selectie, werkkostenregeling, personeelsevenementen en dergelijke.
7.1.4 Opleidingskosten
De opleidingskosten zijn lager dan de begroting (-16%). De kosten hebben betrekking op individuele opleiding en ontwikkeling van medewerkers, teamontwikkeling en de (door)ontwikkeling van competenties: voorbeelden hiervan zijn vakgerichte trainingen, actiegericht onderzoek, projectmatig werken, datamanagement en adviesvaardigheden.
7.1.5 Zwangerschapsvergoedingen
De opbrengsten hebben betrekking op ontvangen gelden als gevolg van zwangerschappen.
Bezoldiging raad van bestuur en raad van toezicht conform WNT
Gegevens 2025 raad van bestuur
| Bedragen x € 1 | M.M.N. Minkman | E. Bleumink |
|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van bestuur Voorzitter | Raad van bestuur Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2025 | 1-1 t/m 31-12 | 1-1 t/m 31-12 |
| Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1 | 1 |
| Dienstbetrekking? | ja | ja |
| Bezoldiging | ||
| Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 207.457 | 201.162 |
| Beloningen betaalbaar op termijn | 16.509 | 16.476 |
| Subtotaal | 223.966 | 217.638 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum* | 226.000 | 226.000 |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | 223.966 | 217.638 |
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. |
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. |
Gegevens 2024 raad van bestuur
| Bedragen x € 1 | M.M.N. Minkman | E. Bleumink |
|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van bestuur Voorzitter | Raad van bestuur Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 1-1 t/m 31-12 | 1-1 t/m 31-12 |
| Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1 | 1 |
| Dienstbetrekking? | ja | ja |
| Bezoldiging | ||
| Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 192.387 | 185.274 |
| Beloningen betaalbaar op termijn | 16.557 | 16.514 |
| Subtotaal | 208.944 | 201.788 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum * | 214.000 | 214.000 |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | 208.944 | 201.788 |
* Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum: conform afspraken met de Raad van Toezicht wordt voor Vilans het toepasselijke bezoldigingsmaximum in klasse IV (€ 226.000 in 2025, € 214.000 in 2024) gehanteerd.
Gegevens 2025 raad van toezicht
| bedragen x € 1 | C.H. Donkervoort | C.H. Donkervoort | R.M. Smit |
|---|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Voorzitter | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2025 | 1-1 t/m 31-12 | N.v.t. | 1-1 t/m 31-12 |
| Bezoldiging | |||
| Bezoldiging | 33.595 | N.v.t. | 22.397 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 34.950 | N.v.t. | 23.300 |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | 33.595 | N.v.t. | 22.397 |
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
Gegevens 2024 raad van toezicht
| bedragen x € 1 | C.H. Donkervoort | C.H. Donkervoort | R.M. Smit |
|---|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Voorzitter | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 7-2 t/m 31-12 | 1-1 t/m 6-2 | 1-1 t/m 31-12 |
| Bezoldiging | |||
| Bezoldiging | 28.001 | 2.112 | 20.779 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 28.846 | 2.169 | 21.400 |
Gegevens 2025 raad van toezicht (vervolg)
| bedragen x € 1 | M.A.A.J. van den Bosch | A.J.J. Buwalda |
|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Voorzitter |
| Aanvang en einde functievervulling in 2025 | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | ||
| Bezoldiging | N.v.t. | N.v.t. |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | N.v.t. | N.v.t. |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | N.v.t. | N.v.t. |
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. |
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. |
Gegevens 2024 raad van toezicht (vervolg)
| bedragen x € 1 | M.A.A.J. van den Bosch | A.J.J. Buwalda |
|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Voorzitter | Raad van toezicht Voorzitter |
| Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 1-1 t/m 14-12 | 1-1 t/m 15-2 |
| Bezoldiging | ||
| Bezoldiging | 20.045 | 3.939 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 20.403 | 4.045 |
Gegevens 2025 raad van toezicht (vervolg)
| bedragen x € 1 | M.E. de Bruin | K. Leferink | W.D. ten Have |
|---|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2025 | 1-1 t/m 31-12 | 1-1 t/m 31-12 | 1-1 t/m 31-12 |
| Bezoldiging | |||
| Bezoldiging | 22.397 | 22.397 | 22.397 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 23.300 | 23.300 | 23.300 |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | 22.397 | 22.397 | 22.397 |
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
Gegevens 2024 raad van toezicht (vervolg)
| bedragen x € 1 | M.E. de Bruin | K. Leferink | W.D. ten Have |
|---|---|---|---|
| Functiegegevens | Raad van toezicht Voorzitter | Raad van toezicht Lid | Raad van toezicht Lid |
| Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 1-1 t/m 31-12 | 15-2 t/m 31-12-2024 | 1-5 t/m 31-12 |
| Bezoldiging | |||
| Bezoldiging | 20.779 | 18.153 | 13.872 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 21.400 | 18.762 | 14.306 |
7.2 Projectkosten
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Projectkosten | 23.382.901 | 21.438.000 | 18.816.962 |
De projectkosten hebben betrekking op specifieke expertise ingehuurd voor de uitvoering van de activiteiten binnen de projecten, projectgebonden verblijfkosten, kosten voor huur van accommodaties, catering, repro- en portokosten en materiaalkosten. Bovendien zijn kosten gemaakt voor publicaties, websites, congressen en cursussen. Van deze projectkosten heeft een groot deel betrekking op Waardigheid & trots voor de toekomst. De projectkosten zijn ten opzichte van de begroting € 1,9 mln. hoger doordat de ondersteuningsvraag met vooral kosten voor externe inhuur hoger is gebleken dan begroot (Waardigheid & trots voor de toekomst).
7.3 Materiële kosten
| Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2024 | |
|---|---|---|---|
| Huisvesting, ICT, administratie en facilitair | 1.644.251 | 1.656.000 | 1.569.118 |
| Diensten derden | 493.649 | 317.000 | 260.213 |
| Afschrijvingen en onderhoud | 629.356 | 583.000 | 526.672 |
| Public relations en marketing | 99.971 | 93.000 | 69.244 |
| Bureaukosten | 445.174 | 454.000 | 441.569 |
| Totaal | 3.312.401 | 3.103.000 | 2.866.816 |
7.3.1 Huisvesting, ICT, administratie en facilitair
Deze kosten worden via Sekondant aan Vilans doorbelast en hebben betrekking op ICT-dienstverlening, huisvesting en facilitaire zaken. De kosten zijn ten opzichte van 2024 met ongeveer 5% gestegen maar kwamen iets onder de begroting uit.
7.3.2 Diensten derden
De diensten derden hebben betrekking op de inhuur van diverse expertise waaronder juridisch advies, begeleiding interne projecten ICT-expertise en ondersteuning Marketing.
7.3.3 Afschrijvingen, licenties, onderhoud en ICT-doorontwikkeling
De kosten hebben voor € 300.746 betrekking op afschrijvingen.
Het resterende bedrag van € 328.610 heeft betrekking op licenties en onderhoud diverse systemen.
7.3.4 Public relations en marketing
De kosten zijn iets hoger dan begroot.
7.3.5 Bureaukosten
De bureaukosten bestaan onder meer uit kosten voor kantoorartikelen, telefoon, repro, wervingskosten, reis- en verblijfkosten, zaalhuur, abonnementen en kosten van de Ondernemingsraad.
8. Financieel resultaat
Het financieel resultaat heeft betrekking op de ontvangen en betaalde rente. De ontvangen rente op spaarrekeningen en deposito’s is enerzijds hoger ten opzichte van 2024 als gevolg van een toename van de liquide middelen, anderzijds lager dan begroot door de daling van de rente.
De jaarrekening is op 20 april 2026 vastgesteld door de raad van bestuur.
Prof. dr. M.M.N. Minkman
Voorzitter raad van bestuur
Drs. E. Bleumink
Lid raad van bestuur
De jaarrekening is op 21 april 2026 goedgekeurd door de raad van toezicht.
Drs. C.H. Donkervoort
Prof. dr. W.D. ten Have
K. Leferink
Drs. R.M. Smit
Mr. dr. M.E. de Bruin
Overige gegevens
Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen bijzondere gebeurtenissen te vermelden na balansdatum.
Controleverklaring
Aan: de raad van bestuur en raad van toezicht van Stichting Vilans
Nevenfuncties raad van bestuur
(per 31 december 2025)
Mevrouw prof. dr. M.M.N. Minkman
- Voorzitter raad van bestuur Vilans (hoofdfunctie)
- Bijzonder hoogleraar TIAS School for Business and Society, University of Tilburg, leerstoel Innovatie van organisatie en governance van integrale zorg
- Lid raad van toezicht Ziekenhuis Rivierenland
- Voorzitter Wetenschappelijke Advies Raad NVTZ
- Voorzitter Innovatie- en Advies Commissie Governance van de BoZ
De heer drs. E. Bleumink
- Lid raad van bestuur Vilans (hoofdfunctie)
- Lid raad van toezicht MBO Amersfoort
- Lid raad van toezicht Bevolkingsonderzoek Nederland
- Lid bestuur Sekondant (uit hoofde van bestuur Vilans)
Nevenfuncties raad van toezicht
(per 31 december 2025)
De heer drs. C.H. Donkervoort (voorzitter)
- Lid raad van bestuur Zorggroep Drenthe a.i. (hoofdfunctie)
- Voorzitter raad van toezicht van Meander Prokino
- Voorzitter Raad van Commissarissen van Esprit ICT
De heer drs. R.M. Smit
- Voorzitter Raad van Commissarissen huisartsencoöperatie Haaglanden
- Associate partner De Galan Groep
- Lid Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen, Ministerie van Financiën
Mevrouw mr. dr. M.E. de Bruin
- Partner Schutjens de Bruin (hoofdfunctie)
- Voorzitter raad van toezicht Zorginstellingen Pieter van Foreest
- Lid raad van toezicht Yulius
Mevrouw K.M. Leferink
- Directeur SamenTwente (hoofdfunctie)
- Lid raad van toezicht Stichting Landschap Overijssel
- Voorzitter PVO (St Psychologische Vervolgopleidingen)
De heer prof. dr. W.D. ten Have
- Managing Partner TEN HAVE Change Management (hoofdfunctie)
- Hoogleraar Organisatieverandering Vrije Universiteit Amsterdam
- Lid raad van toezicht De Nederlandse Hartstichting
- Voorzitter raad van toezicht Rijnstate Arnhem
Begeleiding à la carte 2
Doel programma: Meer mensen met een beperking profiteren van vernieuwende persoonsgerichte zorg. Begeleiding à la carte 2 ondersteunt organisaties bij het doorontwikkelen van hun aanpak voor vernieuwende persoonsgerichte zorg en brengt organisaties bij elkaar die hiermee bezig zijn. Door kennis uit te wisselen, worden aanpakken verder verbeterd en kunnen meerdere organisaties die toepassen.
Opdrachtgever: ministerie van VWS
Looptijd: tot eind 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- Zorgorganisaties zijn in 27 trajecten en met 16 verschillende aanpakken ondersteund in hun verandertraject en de kennisdeling over hun aanpak en/of hun veranderproces.
- Er zijn 7 leernetwerkbijeenkomsten georganiseerd voor de deelnemende organisaties die hun eigen aanpak verder doorontwikkelen. 2 deelnemende organisaties hebben een werkbezoek georganiseerd voor de overige deelnemers.
- In 4 actieleernetwerken zijn organisaties begeleid om een bestaande aanpak van een andere organisatie toe te passen. In 4 bijeenkomsten leerden zij met en van elkaar over die aanpak.
- Het actieonderzoek naar het veranderproces in de trajecten werd afgerond, met specifieke aandacht voor de belemmerende en bevorderende factoren.
- Zorgkantoren zijn actief betrokken als ‘bewegingmaker’ bij het breder toepassen van een aantal aanpakken, en het verder brengen van de beweging voor vernieuwende persoonsgerichte zorg.
- Vanuit de trajecten hebben wij in de vorm van inspirerende verhalen en kennisproducten kennis ontwikkeld en gedeeld, zodat ook andere organisaties met een aanpak aan de slag kunnen, of een eigen aanpak kunnen verdiepen of verbreden.
- Wij hebben 7 Twinkels (inspirerende nieuwe voorbeelden) verspreid, 7 ervaringsverhalen en (tip)artikelen, 6 tools, 3 nieuwsbriefspecials (ervaringsleren, persoonsgerichte zorg en de kracht van kleding), diverse video’s en sociale mediaberichten.
- Tijdens het webinar Ervaringskennis in actie: de cliënt als ambassadeur vertelden verschillende ervaringsdeskundigen van deelnemende organisaties wat hun rol als ambassadeur voor hen en de organisatie betekent.
- In de Vriendennieuwsbrief, die wij één keer per kwartaal versturen, delen wij ervaringsverhalen, Twinkels, nieuwtjes en uitnodigingen voor bijeenkomsten gedeeld. Eind 2025 staan er 410 vrienden op de lijst.
Voortgangsrapportage:
‘Alles wat binnen de organisatie aan het programma Begeleiding à la Carte is verbonden, daar heb ik mandaat vanuit de directie voor gekregen. Dat maakt het makkelijker om zaken in gang te zetten. En de coach vanuit Vilans heeft goed geholpen bij het concreet maken van ons traject, het onder woorden brengen, bijvoorbeeld door middel van de praatplaat. Het is gemakkelijker geworden om in de teams het gesprek aan te gaan.’
Implementatie Zorgstandaard Dementie
Doel programma: Regionale dementienetwerken helpen bij het toepassen van de Zorgstandaard Dementie in de dagelijkse praktijk.
Partners: Dementie Netwerk Nederland (DNN), Movisie en kerngroepleden (Alzheimer Nederland, Zorgverzekaars Nederland, Verenso, ActiZ en V&VN)
Looptijd: tot eind 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- Bijeenkomsten om kennis te delen over de volgende kwartaalthema’s: Inzicht in je netwerk, Mensen met dementie op jonge leeftijd, Versterken en ondersteunen van het sociale netwerk en veranderend gedrag.
- Wij waren met het programma aanwezig met een stand of workshop aanwezig op congres van Waardigheid & trots, het Casemanagerscongres, het Nationaal Dementiecongres en het Alzheimer European Conference.
- In 2025 organiseerde het programma in totaal 8 bijeenkomsten over de kwartaalthema’s voor circa 300 deelnemers, onder wie netwerkcoördinatoren, casemanagers en beleidsmedewerkers. Zij waardeerden de bijeenkomsten gemiddeld met een 8,2.
- Daarnaast ontwikkelde en deelde het programma content (artikelen, kennisproducten en beeldmateriaal) via de kanalen van Zorgstandaard Dementie: zorgstandaarddementie.nl (18.792 bezoekers), LinkedIn (12.770 volgers) en de nieuwsbrief (8689 abonnees).
Innovatie-impuls 2
Doel programma: Organisaties in de gehandicaptenzorg die technologie implementeren en opschalen via de InnovatieRoute ondersteunen met kennis. Hierdoor wordt de inzet van technologie vanzelfsprekend onderdeel van zorg en ondersteuning en ervaren mensen met een beperking meer eigen regie, zelfredzaamheid en kwaliteit van leven.
Opdrachtgever: ministerie van VWS
Partner: Academy Het Dorp
Looptijd: tot eind 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- 21 zorgorganisaties hebben maatwerkondersteuning gekregen.
- Het programma introduceerde de vernieuwde InnovatieRoute tijdens een hybride bijeenkomst in februari. De route is voornamelijk op functionaliteit en interactiviteit verbeterd.
- Daarnaast waren er 6 online sessies tijdens de Slimme Zorgestafette en 2 fysieke sessies tijdens het congres Toekomstagenda ‘Zorg voor mensen met een beperking’. De deelnemers waardeerden de bijeenkomsten gemiddeld met een 8.
- Het programma verspreidde 10 ervarings- en tipartikelen en 2 explainervideo’s.
- Via het platform ICT&health verspreidde het programma 2 artikelen, 1 daarvan verscheen ook in de printeditie.
- Nadat de vernieuwde InnovatieRoute in februari werd gelanceerd, is er in 2025 gewerkt aan inhoudelijke en functionele verbeteringen. Eind december 2025 is deze doorontwikkelde versie live gegaan. De InnovatieRoute is onder andere digitaal toegankelijk gemaakt volgens de Web Content Accessibility Guidelines en nog meer praktisch toepasbaar.
Inzichten:
- De sector staat voor veel complexe veranderingen, waarvan de inzet van technologie er één is. En ook bij de inzet van zorgtechnologie gaat de vrijblijvendheid er steeds meer af. De inzet van technologie vraagt dan ook prioriteit in zorgorganisaties en de hele sector.
- Een heldere strategie en visie op zorg mét technologie zijn nodig voor een stevig fundament onder het vanzelfsprekend gebruiken van zorgtechnologie. Het is belangrijk om deze hoog op de agenda te houden in alle lagen van de zorgorganisatie.
- Wanneer zorgorganisaties succesvol het gebruik van technologie willen opschalen, spelen vraagstukken als borging, bekostiging en beheer een grote rol.
- Gebruikelijke werkwijzen en gewoontes moeten ook veranderen en eigen gemaakt worden wil zorgtechnologie daadwerkelijk succesvol toegepast kunnen worden. Het vraagt, tijd, ruimte van zorgprofessionals, cliënten en naasten. En tevens voldoende menskracht en budget voor diensten als ICT.
- Bekostiging van de inzet van technologie blijft een knelpunt. Vanuit het programma dragen we bij door kennis en ervaringen met bekostiging te verspreiden en door beïnvloeding van landelijk beleid vanuit de ervaringen in de praktijk.
- Kennis over de effectiviteit van technologie draagt bij aan implementatie- en opschalingstrajecten. Daarom delen we vanuit het programma de resultaten van onderzoek naar de effectiviteit van het gebruik van technologie.
Meer informatie: Programmapagina Innovatie-impuls (externe link) en InnovatieRoute Gehandicaptenzorg (externe link)
Medisch generalistische zorg (MGZ) in de regio
Doel programma: MGZ in de regio ondersteunt regionale initiatieven bij een toekomstbestendige organisatie van regionale, domeinoverstijgende medische zorg en behandeling die 24/7 beschikbaar is voor kwetsbare ouderen en mensen met een beperking, ongeacht waar zij wonen. Het programma ontwikkelt en verspreidt kennis en verbindt praktijkervaring met wetenschappelijk onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam naar hoe regionale samenwerkingen vorm krijgen.
Opdrachtgever: ministerie van VWS, de uitvoering vindt plaats door Vilans in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).
Looptijd: verlengd tot 1 oktober 2027
Activiteiten en resultaten 2025
- In 2025 ondersteunde het programma ruim 80 regionale trajecten. Er kwamen meer dan 30 nieuwe vragen binnen waarvan circa 20 leidden tot een nieuw ondersteuningstraject.
- Het merendeel van de ondersteuningstrajecten zijn trajecten nog aan de start van de MGZ-opgave, hoewel er steeds meer trajecten in de fase van implementatie bevinden.
- In 2025 zien we duidelijk dat meer trajecten in de fase van realisatie en implementatie komen. Van de lopende trajecten richt per 1 januari 2026 20% zich hierop, een jaar eerder was dat 10%.
- Opvallende ontwikkelingen: de groeiende betrokkenheid van de eerstelijn en de gehandicaptenzorg in regionale trajecten, het urgentiebesef en het toenemend aantal samenwerkingen.
- Het programma haalde breed kennisvragen op. De meeste vragen gingen over domeinoverstijgende samenwerkingen, financiering van het anders organiseren van MGZ en regionale afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en bereikbaarheid.
- De Erasmus Universiteit Rotterdam rondde vijf onderzoeken af die gerelateerd zijn aan de MGZ-kennisdossiers, het opschalen van veelbelovende initiatieven in de MGZ zoals: het domeinoverstijgend organiseren van zorg en het werken aan passende landelijke kaders en richtlijnen.
De impact van het programma nam in 2025 verder toe:
- het aantal kennisproducten werd uitgebreid en gebundeld in kennisdossiers, waaronder de Handreiking financiering MGZ (externe link), de toolbox Samenwerken met kleinschalige zorg (externe link), stepped care (externe link) en het MGZ-convenant (externe link). Deze producten voorzien in een behoefte: meer websiteverkeer en meer zichtbaarheid in zoekmachines met het thema stepped care.
- Ook het aantal deelnemers via bijeenkomsten groeide, met name bij de webinars. Deelnemers waardeerden deze bijeenkomsten gemiddeld met een 7,9 en gaven aan de opgedane kennis actief te gaan toepassen, waarmee de beweging van papier naar de praktijk daadwerkelijk in gang is gezet.
- Daarnaast legden we verbinding met andere partners via gezamenlijke bijeenkomsten en publicaties zoals bijdragen aan het Verenso-congres, een webinar in samenwerking met LHV, InEEN en BeterThuis (externe link) (145 deelnemers) en een wetenschappelijk artikel in Bundle.
- In 2025 is de online community Samenwerken in de zorg (externe link) gestart en opengesteld voor zorgprofessionals die werken aan regionale vraagstukken. De community telde 213 leden op 31 december 2025.
Alle publicaties over regionale resultaten, kennisproducten, geleerde lessen en ervaringsverhalen zijn terug te lezen op www.vilans.nl/mgz (externe link) en op Kennisplein Gehandicaptenzorg (externe link), specifiek voor artsen VG. Zie ook de voortgangsrapportage (externe link) over de periode 1 november 2022 tot en met 31 oktober 2025.
Activiteiten en resultaten 2025
- We hebben in 2025 opnieuw belangrijke stappen gezet richting minder regeldruk en meer werkplezier in de langdurige zorg. De beweging die in eerdere jaren op gang kwam, werd sterker: steeds meer zorgorganisaties gingen daadwerkelijk van weten dat ontregelen nodig is naar het ook echt dóén.
- Het programma bevorderde eigen regie bij zorgprofessionals om hun eigen werkprocessen te verbeteren, bood praktische werkvormen om samen te schrappen of te vereenvoudigen, erkende hun ervaren regeldruk en gaf toegang tot kennisproducten en inspiratie uit de praktijk.
- Het bereik van onze online inspiratiesessies is in twee jaar tijd verdrievoudigd: van gemiddeld 21 bezoekers per sessie in 2023 naar 66 in 2025, afkomstig van in totaal 142 zorgorganisaties. Ook de landelijke cijfers laten zien dat steeds meer professionals aangeven dat hun organisatie actief bezig is met ontregelen.
- De campagne ‘Trek de Paarse Kaart’ zorgde in 2025 voor brede herkenning. Met prikkelende voorbeelden en praktische handvatten hielpen we teams om overbodige regels bespreekbaar te maken.
- Het vernieuwde ontregeldossier op de kennispleinen bundelde alle hulpmiddelen, tips en tools rond efficiënter registreren. Populaire pagina’s zoals de wettelijk verplichte registraties zijn in 2025 volledig geactualiseerd, samen met het veld. Daarnaast lanceerden we de interactieve bewustwordingstool ‘Ontregelen’ en zetten ontregelaars de nieuwe teamleeromgeving veelvuldig in die met hun teams concreet wilden oefenen met vaardigheden, gedrag en nieuwe werkwijzen.
- In 2025 sloten we vier intensieve actieonderzoeken en drie ontregellabs af. Organisaties werkten daarin aan thema’s zoals de Wet zorg en dwang, dubbele medicatiecontrole, MIC‑meldingen en ECD‑gebruik. Concrete opbrengsten: minder administratieve handelingen, nieuw ontworpen werkprocessen en groeiend zelfvertrouwen bij teams om regels kritisch te wegen. Een belangrijk inzicht is dat ontregelen altijd een veranderkundige opgave is: het vraagt tijd, doorzettingsvermogen, dialoog en leiderschap.
- Verbinding met systeempartijen. In 2025 versterkten we de samenwerking met onder meer het ministerie van VWS, zorgverzekeraars en veldpartners. Via Follow the Rule namen we concrete regelgevingsthema’s onder de loep, zoals dubbele medicatiecontrole en hulpmiddelenaanvragen. Samen met deze partijen vergrootten we het inzicht in het mechanisme achter regels én hoe deze uitpakken op de werkvloer.
Passende zorg | passende interventies
Doel programma: Samen met de sector kennis over werkende interventies beter vind- en vergelijkbaar maken zodat zorgprofessionals beter kunnen bepalen welke interventie het beste aansluit bij de specifieke situatie van de cliënt. Zo dragen we ook bij aan de beweging van passende zorg in de langdurige zorg.
Opdrachtgever: ministerie van VWS
Looptijd: tot eind 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- In 2023 startte het programma door samen met de sector na te denken over hoe we werkende interventies voor de langdurige zorg beter kunnen ontsluiten. Een goed overzicht hiervan ontbrak; het aanbod was erg versnipperd. In nauwe samenspraak met de sector bedachten we hiervoor een oplossing in de vorm van een nieuw te ontwikkelen tool: een online zoekhulp die binnen een set betrouwbare websites naar werkende interventies zoekt.
- In 2025 optimaliseerde Vilans het prototype van deze InterventieZoekhulp. Deze met AI ontwikkelde zoekhulp zoekt op websites van 22 betrouwbare bronnen naar werkende interventies. Dit prototype werd uitgebreid getest door zorgverleners uit de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg en door de deelnemende partijen (de bronnen) inclusief Vilans zelf.
- We hebben veel tijd en energie gestoken in stakeholder- en relatiemanagement. Dit is noodzakelijk om de samenwerking met alle partijen vorm te geven en in goede banen te leiden. Hiermee hebben we een belangrijke impuls gegeven aan de samenwerking binnen de kennisinfrastructuur.
- We hebben meerdere organisaties die kennis voor de langdurige zorg verspreiden actief benaderd met de vraag om deel te nemen aan de zoekhulp. Eind 2025 waren er 22 organisaties (bronnen) die zich bij de InterventieZoekhulp (prototype) hadden aangesloten, waaronder academische werkplaatsen en kennisorganisaties.
- Ook hebben we een checklist ontwikkeld die de deelnemende bronnen aan de zoekhulp helpt bij het beter omschrijven van interventies zodat ze beter vind- en vergelijkbaar zijn. Met aandacht voor zaken als context, bewijsvoering en effectiviteit. Dit helpt in de beweging naar meer passende zorg.
- In december 2025 hebben we het prototype van de zoekhulp opnieuw getest en inhoudelijk en technisch goed genoeg bevonden om in mei 2026 live te kunnen gaan.
RegioKracht
Doel programma: RegioKracht stimuleert de regionale samenwerking om de transitie te versnellen die nodig is om de zorg en ondersteuning aan ouderen (verpleging en verzorging) en mensen met een beperking (gehandicaptenzorg) toegankelijk te houden.
Opdrachtgever: Zorgverzekeraars Nederland en ministerie van VWS
Looptijd: tot eind 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- RegioKracht biedt strategische ondersteuning en kennis aan alle zorgkantoren en regionale samenwerkingstafels in 26 van 33 zorgkantoorregio’s in vvt- en ghz-sector. Ondersteuning aan inkopers, regionale programmamanagers en regionaal samenwerkende bestuurders. Sinds 2018 in de vvt-sector en sinds 2023 in de gehandicaptenzorg (ghz-sector).
- Wij organiseerden strategische leernetwerkbijeenkomsten voor regionale programmamanagers (32 deelnemers), projectleiders en innovatiemanagers van CZ over langer thuis met digitale zorg (80 deelnemers) en bestuurders van kleinschalige zorgaanbieders (72 deelnemers).
- Onze online community voor regionale programmamanagers telt 70 deelnemers.
- Wij ontwikkelden kennisproducten (7 voor de vvt, 2 voor de gehandicaptenzorg) en inspiratie-verhalen (12 voor de vvt en 10 voor de gehandicaptenzorg) over vijf hoofdthema’s: wonen en zorg, technologie en innovatie, modern werkgeverschap, complexe zorg en domeinoverstijgend werken. Populaire verhalen waren Regionalisering wordt nog veel steviger door AZWA en HLO (externe link) (871 keer bekeken) en VGZ Zorgkantoor anticipeert op veranderde vraag ouderenzorg (externe link) (940 keer bekeken).
- Onze reflectie-instrumenten (RegioSpiegel en Netwerkanalyse) zijn verbreed naar alle vormen van samenwerking en beschikbaar gesteld (externe link) onder het thema Samenwerken in de Zorg op de website van Vilans. Wij hebben een netwerkanalyse uitgevoerd voor één regio.
- We schatten in dat, mede door onze ondersteuning, in de gehandicaptenzorg nu bijna de helft van de regio’s in de vroege fasen van samenwerking zit en de andere helft al bezig met het verstevigen ervan. In de vvt-sector is nagenoeg geen enkele regio nog in de opstartfase en is bijna driekwart bezig met verstevigen en consolidatie van de samenwerking.
Inzichten
- Regio’s werken structureel én steeds strategischer samen aan de transitie naar passende zorg.
- Domeinoverstijgende samenwerking groeit sterk, vooral voor complexe doelgroepen.
- Regiokracht versnelt de beweging door kennisontwikkeling, leernetwerken en strategische ondersteuning.
Meer informatie
- Voortgangsrapportages 2025: vvt-sector juni (externe link) en december (externe link).
- Programma-website RegioKracht (externe link)
- Thema-website Samenwerken in de zorg (externe link)
- Doelgroep-website RegioKracht pagina op Kennisplein Gehandicaptenzorg (externe link).
Activiteiten en resultaten 2025
- Vanaf de start van het programma zijn 47 kennistrajecten gestart, onder andere over schone handen, beleid en bewustwording. Deelnemers aan trajecten leren ook van elkaar in een netwerk. In 2025 merkten we dat organisaties meer behoefte hadden aan kortere trajecten gericht op een specifiek thema zoals schone handen of hoe betrek je bewoners. We hebben 6 organisaties met een verkort traject hiermee geholpen.
- De tool ‘Schone Handen Actiepakket’ was een groot succes. In het Schone handen-actiepakket zitten verschillende posters en stickers over handhygiëne. Het materiaal maakt medewerkers bewust van het belang van schone handen, geeft tips en helpt gedrag te veranderen. Ruim 185 pakketten zijn verstuurd, de tool is 280 keer gedownload en gebruikers gaven de tool een 8,2.
- Wij hebben in samenwerking met organisaties uit de kennistrajecten en stakeholders tools ontwikkeld, zoals: ‘Teamcheck Schone Handen’, ‘Samen infectiepreventie organiseren’, het ‘Infectieziekten Kwartetspel’ en ‘Het Schone Handen Doe-pakket met cliënten’.
- Bijna 200 verpleeg- en gehandicaptenzorgorganisaties deden in 2025 mee aan de Schone Handen Challenge. De challenge bracht op een leuke en speelse manier het belang van infectiepreventie onder de aandacht. Deelnemers beoordeelden de challenge met een 7,9.
- In samenwerking met een deskundige infectiepreventie is kennis over infectieziekten toegevoegd op de website van het Kennisplein Gehandicaptensector.
Wij organiseerden 3 webinars:
- ‘Ben ik bij jou in goede handen?’, in samenwerking met ‘Samen werken aan infectiepreventie’ en de ‘Vilans Protocollen’ (78 deelnemers).
- ‘De kamer als spiegel van de client’, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging van pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) (110 deelnemers).
- Schoon werken kan beter: aan de slag met teamleren, georganiseerd in samenwerking met de IGJ (30 deelnemers).
- De fysieke bijeenkomsten van het lerend netwerk van kwaliteitsverpleegkundigen trekken structureel meer dan 40 deelnemers en zij zijn zeer betrokken. Daarnaast hebben wij een online community (111 deelnemers) waarin kwaliteitsverpleegkundigen zelf kennis uitwisselen.
- Op 8 december organiseerden we de Inspiratiebijeenkomst: Samen werken aan schone routines die écht blijven plakken, gericht op blijvende gedragsverandering met bijna 50 deelnemers. Op deze bijeenkomst lanceerden we ook een online leeromgeving met praktische opdrachten die teams samen kunnen doen. Zodat zij laagdrempelig aan de slag kunnen met thema’s als handhygiëne, persoonlijke beschermingsmiddelen en persoonlijke hygiëne.
Samen werken aan infectiepreventie (verpleegzorg)
Doel programma:Zorgorganisaties in de verpleegzorg ondersteunen bij het verbeteren van hygiënisch werken en infectiepreventie door inzet van adviseurs en het delen van praktische kennis.
Opdrachtgever: ministerie van VWS
Partners: ActiZ, V&VN, VHIG en Waardigheid & trots voor de toekomst
Looptijd: tot 1 april 2026
Activiteiten en resultaten 2025
- Vanaf de start van het programma zijn 103 ondersteuningstrajecten gestart, onder andere over meer bewustwording, sterkere borging, structuren en samenwerking en de rol van aandachtsvelder versterken.
- Naast de ondersteuningstrajecten hebben wij ook ingezet op kortdurende ondersteuning aan organisaties. Bijvoorbeeld door het organiseren van online werkplaatsen: 3 online bijeenkomsten waarin een vaste groep deelnemers kennis, ervaringen en ideeën uitwisselt over thema’s zoals samenwerking met informele zorg rond infectiepreventie.
- De tool ‘Schone Handen Actiepakket’ was een groot succes. In het Schone handen-actiepakket zitten verschillende posters en stickers over handhygiëne. Het materiaal maakt medewerkers bewust van het belang van schone handen, geeft tips en helpt gedrag te veranderen. Ruim 400 pakketten zijn verstuurd en gebruikers gaven de tool een 8,2.
- Een andere succesvolle tool was de toolbox ‘Handhygiëne en informele zorg’. De toolbox bevat posters, een flyer, een draaiboek voor een familieavond en 2 instructievideo’s voor informele zorgverleners. Het materiaal helpt bij het goed informeren van informele zorgverleners over handhygiëne.
- De webinars over informele zorg en infectiepreventie trokken 156 deelnemers, die de bijeenkomsten beoordeelden met een 7,8.
- Bijna 200 verpleeg- en gehandicaptenzorgorganisaties deden in 2025 mee aan de Schone Handen Challenge. De challenge bracht op een leuke en speelse manier het belang van infectiepreventie onder de aandacht.
- Eind 2025 lanceerden we een online leeromgeving met praktische opdrachten die teams samen kunnen doen. Zodat zij laagdrempelig aan de slag kunnen met thema’s als handhygiëne, persoonlijke beschermingsmiddelen en persoonlijke hygiëne.
- Het programma loopt eind maart 2026 af. In april delen we de eindrapportage met de sector.
Waardigheid & trots voor de toekomst
Doel programma: toekomstbestendige verpleegzorg, door kennis en goede voorbeelden te delen, samen leren binnen of tussen organisaties te stimuleren en door organisaties met maatwerk in eigen huis te ondersteunen bij het toepassen van bewezen oplossingen.
Opdrachtgever: ministerie van VWS
Looptijd: tot eind 2027
Activiteiten en resultaten 2025
cijfers november 2024 – november 2025
- Op de website zijn 65 nieuwe kennisproducten en goede voorbeelden gedeeld, ook zijn er meer dan 20 bestaande kennisproducten geactualiseerd.
- Op de website zijn 21 kennisdossiers gepubliceerd.
- Het programma organiseerde 134 fysieke en digitale bijeenkomsten, met in totaal 3563 deelnemers.
- Het programma gaf herhaaldelijk de leergangen Samenwerken met informele zorg (2 basismodules en 5 verdiepende modules) en Langdurende zorg thuis (basismodule en 9 verdiepende modules). Vanwege het succes van de leergang Langdurende zorg thuis werd hiervoor een e-learning ontwikkeld; 3518 cursisten doorliepen deze in 2025..
- Waardigheid & trots voor de toekomst ondersteunde en faciliteerde 27 lerende netwerken voor verschillende doelgroepen en over verschillende thema’s. Samenwerking en leren van elkaar staan daarbij centraal. In 2025 zijn 12 netwerken afgerond en 2 nieuwe gestart. De nieuwe netwerken gaan over de financiering van digitale zorg en over de overgang van thuis naar het verpleeghuis.
- Er zijn 169 unieke zorgorganisaties die ondersteund worden via LeerDoeDeel-trajecten of maatwerktrajecten. Dit kan in groepsverband (LeerDoeDeel-traject) of één-op-één in een maatwerktraject.
- In 2025 zijn 2 nieuwe LeerDoeDeel-trajecten gestart: ‘Implementeren digitale zorg voor langer thuis wonen’ en ‘Teams voor de toekomst’. Het traject ‘Slimmer benutten van data uit zorgalarmeringssystemen’ (mei 2024-juni 2025) werd in 2025 afgerond.
- Er zijn 3 onderzoeken afgerond: ‘Systematic review naar kenmerken van en factoren voor een ‘lerende organisatie’, een onderzoek naar de impact van de leergang Langdurende zorg thuis en de doorontwikkeling van gespreksinstrument ‘Participatiemeter’ over samenwerking met informele zorgverleners. Ook zijn er 2 nieuwe onderzoeken gestart: ‘Technologie ter ondersteuning van de samenwerking tussen formele en informele zorg’ en een vragenlijstonderzoek naar de ‘implementation readiness’ van verpleeghuisorganisaties.
- 46 nieuwe zorgorganisaties zijn gestart met Tijdens deze maatwerkondersteuning helpt één of meerdere coaches bij het implementeren van bestaande en bewezen kennis en goede voorbeelden om organisaties meer toekomstbestendig te maken.
- Op 30 juni vond het congres Waardigheid & trots voor de toekomst plaats in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein. De dag stond in het teken van ontmoeten en kennis uitwisselen over toekomstbestendige verpleegzorg, dit jaar in het thema ‘Trots’. Bij het congres waren 1439 bezoekers die het congres beoordeelden met een 8,1 als gemiddeld cijfer.
Meer informatie: Voortgangsrapportage (externe link)
Activiteiten en resultaten 2025
- We zien dat de praktijk in 2025 een duidelijke beweging heeft gemaakt: van strikt werken volgens de regels van de Wet zorg en dwang naar meer werken vanuit de bedoeling van de wet: passende vrijheid voor cliënten, met veiligheid voor iedereen. Met het programma stimuleerden we tussen 2023 en 2025 ruim 2000 zorgaanbieders in de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en thuiszorg de focus te leggen op ‘Open de deuren’.
- In 2025 nam de behoefte aan praktische kennis over passende vrijheid verder toe. De Wzd‑nieuwsbrief groeide in twee jaar tijd naar 10.819 abonnees, met een bovengemiddelde openratio van 40,7%. Ook de online kennispleinen werden intensief gebruikt: in totaal 555.777 paginaweergaven en 109.746 downloads van kennisproducten. Vooral het stappenplan en de alternatievenbundel werden veel geraadpleegd. Het LinkedIn‑kanaal ‘Een deur kan op veel manieren open’ werd in korte tijd een actief platform, met bijna 30.000 weergaven en ruim 500 volgers.
- Een hoogtepunt in 2025 was de Week van Passende Vrijheid. Met twee grote bijeenkomsten, goedbezochte webinars en een online magazine deelden en bundelden we alle beschikbare kennis over veilig openen van deuren. De berichten over deze week bereikten duizenden professionals en lieten hoge betrokkenheid zien.
- Het programma leidde tot twee belangrijke producten: het online dossier Passende Vrijheid en een digitale leeromgeving voor teams die willen werken aan het veilig openen van deuren. Het dossier bestaat uit zeven modules (Cliënt, Medewerker, Familie & naasten, Locatie & omgeving, Technologie, Incidenten en Veranderaanpak) en combineert kennis, praktijkverhalen en video’s. De leeromgeving Veilig de deuren openen bevat vier praktische teamopdrachten. Een kartrekker bereidt deze voor en voert ze samen met het team uit. Teams kunnen alle opdrachten achter elkaar doen of er één kiezen. De leeromgeving combineert kennis, interactieve werkvormen en praktijkvoorbeelden, met als doel teams concreet te ondersteunen bij het openen van deuren op een veilige en doordachte manier.
- De VVT‑werkplaats leverde een rijke set op aan werkvormen, materialen en inzichten voor het veilig openen van deuren. De GHZ‑werkplaats ontwikkelde in co‑creatie een routekaart en praatplaat, inmiddels breed gebruikt in de sector. Beide werkplaatsen droegen aantoonbaar bij aan bewustwording, stevigere besluitvorming en betere samenwerking tussen bestuur, professionals en naasten.
- In 2025 organiseerden wij opnieuw veel Wzd-Inspiratiedagen. Sinds de start zijn er 50 dagengeorganiseerd in alle regio’s van het land, met gemiddeld 50 deelnemers per locatie. De waardering is consequent hoog met een 8,6. Deze dagen zorgden voor bewustwording, teamreflectie en meer eenduidigheid in het toepassen van de Wzd.
- De Wzd‑helpdesk beantwoordde in totaal 428 vragen. In 2025 verschoof de inhoud van ‘wat mag wel/niet?’ naar complexe casuïstiek en vragen over het openen van deuren, een teken dat de sector volwassener wordt in het toepassen van de wet. Tevens hebben wij ruim 25 werkbezoeken ondersteuningstrajecten uitgevoerd.
- Twee onderzoeken springen eruit:Leefcirkels XL, naar de beste GPS‑tracker voor mensen met gevorderde dementie. De uitkomsten gaven duidelijkheid over een jarenlang knelpunt en leidden tot toepassing in diverse regio’s. Het onderzoek Onvrijwillige zorg thuis, waarin cliënten, mantelzorgers en professionals centraal stonden, resulteerde in praktische producten zoals een praatplaat en toolbox en nieuwe samenwerkingen.
Resultaat uitgelicht: Wet Zorg en Dwang (WZD) stappenplan zakkaartje
In 2025 hebben wij de impact in kaart gebracht van het zakkaartje Wzd-stappenplan, dat wij op aanvraag verstuurden naar zorgorganisaties. Vanaf april 2024 tot eind 2025 hebben 4888 verschillende zorgprofessionals in totaal 109.137 zakkaartjes aangevraagd. Zowel uit vragenlijsten als interviews blijkt dat het kaartje bewustwording stimuleert en gesprekken op gang brengt. Eén van de respondenten vertelt:
‘Het zakkaartje helpt mij als geheugensteun tijdens mijn werk. Vooral bij complexe situaties waarin de Wet zorg en dwang (Wzd) van toepassing is, geeft het mij snel overzicht over de juiste stappen die ik moet volgen. Het geeft duidelijkheid over wat wel en niet mag zonder toestemming, en wanneer ik moet overleggen of rapporteren. Hierdoor voel ik mij zekerder in mijn handelen en weet ik dat ik juridisch correct werk.’
